Charly Nijensohn, Beyond the End, 2020 (still image), © PCAI Collection

Μιλώντας με την Κίκα Κυριακάκου για το πώς δένουν οι αρκτικοί πάγοι με το δελφικό τοπίο

Χθες, 23 Ιουνίου, εγκαινιάστηκε το “Keeping Time”, μια έκθεση των Συλλογών PCAI και Fidelity,  στο “π” (Παγκόσμιο Κέντρο Κυκλικής Οικονομίας και Πολιτισμού) των Δελφών.  H Κίκα Κυριακάκου, επιμελήτρια της έκθεσης μας μιλάει για την έκθεση, τις δράσεις του PCAI και τους Δελφούς.

 

Πείτε μας λίγα λόγια για το PCAI, το όραμα και τις δράσεις του.  

O πολιτιστικός μη κερδοσκοπικός οργανισμός Polygreen Culture & Art Initiative (PCAI) ιδρύθηκε από τον Αθανάσιο Πολυχρόνοπουλο, CEO του περιβαλλοντικού ομίλου Polygreen, με σκοπό την περιβαλλοντική αφύπνιση μέσω της σύγχρονης τέχνης. Βασικοί πυλώνες της δραστηριότητας του οργανισμού είναι η συλλογή έργων τέχνης που διαθέτει και συνεχώς αναπτύσσει (PCAI Collection), το ετήσιο πρόγραμμα εκθέσεων, πολιτιστικών συνεργειών, artist residencies και performances (PCAI Projects) και η υλικοτεχνική, συμβουλευτική και οικονομική υποστήριξη που παρέχει σε καλλιτέχνες και οργανισμούς με κοινές περιβαλλοντικές ανησυχίες (PCAI Support). To PCAI ανήκει σε διάφορα διεθνή δίκτυα με σκοπό την εξέλιξη της συλλογής του και την πολιτιστική και περιβαλλοντική έρευνα, όπως είναι το International Association of Corporate Collections of Contemporary Art (IACCCA) και το Green Art Lab Alliance (GALA).  Από το 2021 o οργανισμός επιλέχθηκε ως official nominator του σημαντικού περιβαλλοντικού βραβείου Earthshot Prize, το οποίο θεσπίστηκε από το Royal Foundation του Δούκα και της Δούκισσας του Κέιμπριτζ.

Η έκθεση “Keeping Time” παρουσιάζει έργα από τις συλλογές των PCAI και Fidelity. Πώς εξελίχθηκε αυτή η συνεργασία και ποιοι είναι οι στόχοι σας; 

Τα τελευταία χρόνια το PCAI και η συλλογή της Fidelity είναι μέλη του συνδέσμου επιμελητών της IACCCA και μέσα από κοινές συναντήσεις και συνέδρια προέκυψε η ιδέα για μια αμοιβαία έκθεση των δύο εταιρικών συλλογών στην Ελλάδα. Συζήτησα αρχικά την ιδέα με τη διευθύντρια της συλλογής, Patricia Dellorfano, με την οποία είχαμε συναντηθεί στην Αθήνα το 2019, και διαπιστώσαμε πως συγκλίνουν σε πολλά σημεία οι σκέψεις μας γύρω από τις σύγχρονες καλλιτεχνικές και επιμελητικές πρακτικές. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, και μετά από δεκάδες meetings μέσω zoom, καταλήξαμε στην ιδέα της ομαδικής έκθεσης Keeping Time στο πρώην Παβιγιόν στους Δελφούς, την αναστήλωση και επαναλειτουργία του οποίου έχει αναλάβει ο Αθανάσιος Πολυχρονόπουλος. Με το όνομα π (Κέντρο Κυκλικής Οικονομίας και Πολιτισμού) το ανακαινισμένο ιστορικό μνημείο, σχεδιασμένο από τους κορυφαίους Έλληνες αρχιτέκτονες Δημήτρη και Πέτρο Πικιώνη, αποτελεί τον  νέο δυναμικό χώρο του PCAI και της Polygreen με στόχο την προώθηση της  περιβαλλοντικής συνείδησης, της κυκλικότητας και της σύγχρονης τέχνης.

Άποψη του Pavillion στους Δελφούς.

Μπορείτε να μας δώσετε μια γεύση για το τι θα δούμε στο  “Keeping Time”; Πως οδηγηθήκατε στην επιλογή των τριών αυτών καλλιτεχνών; 

Η έκθεση Keeping Time, με έργα των Carly Glovinski, Lynne Harlow και Charly Nijensohn, λειτουργεί ως ένας προβληματισμός γύρω από τον χρόνο και την υλικότητα, ενσωματώνοντας τις περιβαλλοντικές ανησυχίες και των δύο συλλογών. Και τα τρία έργα δημιουργήθηκαν και δουλεύτηκαν περαιτέρω μέσα στην πανδημία. Πιο συγκεκριμένα, κατά το διάστημα του εγκλεισμού ο Nijensohn είχε την ευκαιρία να επεξεργαστεί εκ νέου το έργο και τα βίντεο που είχε δημιουργήσει το 2006 και το 2007 με μέλη της κοινότητας των Inuit στο Upernavik της Γροιλανδίας. Οι ποιητικές εικόνες με τις μοναχικές, ανθρώπινες φιγούρες πάνω σε παγόβουνα δημιουργούν μια ιδιαίτερα ατμοσφαιρική συνθήκη, μια αντήχηση των ανησυχιών γύρω από την κλιματική αλλαγή και τις δραματικές επιπτώσεις της στον πλανήτη.  Φόρμες απομονωμένες σε διαρκή τήξη, υπό τις ηχητικές συνθέσεις τρεχούμενου νερού συνθέτουν μια ονειρική αφήγηση γύρω από τις επιπτώσεις της ανθρωποκαίνου προμηνύοντας, παράλληλα, τον επικείμενο οικολογικό κίνδυνο και τις τεράστιες διαστάσεις του.

Carly Glovinsky, Canning the Sunset, λεπτομέρεια, © PCAI

Στο πλαίσιο της έκθεσης η Lynne Harlow αποφάσισε να δουλέψει πάνω σε ένα νέο σώμα έργων ορμώμενη από το δελφικό περιβάλλον και το ευρύτερο φυσικό τοπίο του Παβιγιόν. Το έργο της Lodestars είναι μια σειρά από αφηρημένα αντικείμενα χυτά σε γυαλί και κρύσταλλο μολύβδου, σε πλήρη συμφωνία με τη συνήθη μινιμαλιστική της προσέγγιση γύρω από το χρώμα και το φως. Το έργο υπογραμμίζει το ενδιαφέρον της Harlow για την υλικότητα και τη ματαιότητα που μας περιβάλλει. Τέλος, η εντυπωσιακή εγκατάσταση Canning the Sunset της Carly Glovinski  προέκυψε κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όταν η καλλιτέχνιδα παρατηρούσε τη δύση του ηλίου κατά τη διαδρομή προς το στούντιό της κάθε απόγευμα. Αυτές οι καθημερινές τελετουργικές αποδράσεις εγκλωβίστηκαν σε ανακυκλωμένα γυάλινα βάζα, τα οποία υπογραμμίζουν τα οικιακά και χειροτεχνικά στοιχεία του έργου της αλλά και την επανάληψη, την κυκλικότητα, τη μνήμη και την αγάπη για το περιβάλλον ως βασικά σημεία της δουλειάς της ευρύτερα.

 

Ποιες συνδέσεις διαμορφώνονται ανάμεσα στα έργα και τον τόπο των Δελφών; Πως θα λέγατε ότι συνδιαλέγεται το “Keeping Time” με το τοπίο και η ιστορία των Δελφών; 

 Το δελφικό τοπίο και η πλούσια ιστορική και μυθολογική σημασία της περιοχής αποτέλεσαν βασικά σημεία για την επιλογή των συγκεκριμένων έργων. Ως γνωστόν το ιερό του Απόλλωνα και ο ομφαλός του αρχαίου κόσμου σηματοδότησαν τους Δελφούς ως θρησκευτικό κέντρο και σύμβολο ενότητας στην αρχαιότητα. Η έκθεση συνδιαλέγεται με το ορφικό τοπίο και τη σημαντική ιστορία των δελφικών φαραγγιών γύρω από το Παβιγιόν, προσκαλώντας τους επισκέπτες να αλληλεπιδράσουν με τα περιβάλλοντα στοιχεία και να προβληματιστούν γύρω από τον αντίκτυπο της ανθρώπινης δραστηριότητας στη γη πέρα από το παρόν. Η εξαγνιστική ομορφιά των αρκτικών πάγων και τα επιβλητικά ηχοτοπία του βίντεο του Nijensohn, τα εγκλωβισμένα sunsets της Glovinski και τα πολύχρωμα γλυπτά-πολικοί αστέρες της Harlow, αντιπαραβάλλονται με το εντυπωσιακό, ορεινό τοπίο των Δελφών που πλαισιώνει το Περίπτερο Πικιώνη. Τα έργα της έκθεσης, τοποθετημένα σε ένα πλαίσιο σιβυλλικό, προφητικό και φορτισμένο ιστορικά και ενεργειακά, μας προσκαλούν να επανεξετάσουμε τρόπους ίασης και θεραπείας καθώς οδεύουμε προς την έξοδο της πανδημικής κρίσης. Να κάνουμε μια στάση αναστοχασμού και παρατήρησης, που προσφέρεται στο μέσο του θερινού ηλιοστασίου, αναλογιζόμενοι τον ρόλο μας στον πλανήτη αλλά και την αρμονική επανασύνδεσή μας με τη φύση και το περιβάλλον.

Lynne Harlow, Delphi Lodstars, λεπτομέρεια, © PCAI

Βλέπουμε πως η Ελλάδα, ιδιαίτερα αυτή την εποχή, έχει έναν ιδιαίτερα ζωντανό εικαστικό παλμό, τόσο στην Αθήνα όσο και στην περιφέρεια. Πως σχολιάζετε αυτή την κινητικότητα και την πληθώρα δράσεων; 

Θεωρώ πως πρόκειται για κάτι αναμενόμενο μετά από ένα τόσο μεγάλο διάστημα εγκλεισμού και περιορισμών. Σίγουρα τα δύο τελευταία χρόνια είχαμε την ευκαιρία να πειραματιστούμε με την ψηφιακή θέαση και περιήγηση, ωστόσο, μόνο ευχάριστη θεωρώ την κινητικότητα και όλες αυτές τις νέες παραγωγές που παρουσιάζονται στα μεγάλα αστικά κέντρα αλλά και στην ευρύτερη περιφέρεια. Είναι σπουδαίο το να συναντιόμαστε ξανά και να μοιραζόμαστε από κοινού καλλιτεχνικές εμπειρίες.

 

Τι δράσεις σχεδιάζετε για το άμεσο ή απώτερο μέλλον; 

Παράλληλα με την έκθεση Keeping Time στους Δελφούς, η οποία θα συνοδευτεί από εκπαιδευτικές δράσεις και ξεναγήσεις το PCAI έχει προγραμματίσει μια σειρά από εκθέσεις και νέες παραγωγές. Ανάμεσα σε αυτά είναι το PCAI Artist Residency στο νησί της Τήλου, το οποίο τρέχει αυτή την περίοδο και φιλοξενεί τους καλλιτέχνες Hypercomf και τους designers The New Raw. To φθινόπωρο, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος Stronger Peripheries και σε συνεργασία με το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, θα ξεκινήσει το performing arts residency της καλλιτέχνιδας Εύας Γιαννακοπούλου, το οποίο θα καταλήξει σε μια πρωτότυπη performance με περιβαλλοντικό περιεχόμενο. Το νέο αυτό έργο θα κάνει πρεμιέρα το 2023 στον Πειραιά και στη συνέχεια θα ταξιδέψει στο εξωτερικό. Τον επόμενο μήνα έχει προγραμματιστεί η παρουσίαση του έργου του σκηνοθέτη και ακαδημαϊκού Manthia Diawara στο Λονδίνο, μια νέα συμπαραγωγή του PCAI και των Serpentine Galleries στο πλαίσιο του προγράμματος Back to Earth που εγκαινίασε πρόσφατα ο σημαντικός Βρετανικός οργανισμός. Τη νέα αυτή δουλειά του Diawara θα έχουμε την ευκαιρία να την παρουσιάσουμε και στην Αθήνα την επόμενη χρονιά. Αυτό το διάστημα δουλεύουμε, επίσης, πάνω ένα νέο υβριδικό πρότζεκτ που συγκεντρώνει δεκάδες εικαστικούς, συγγραφείς, ποιητές, θεωρητικούς και performers από όλο τον κόσμο και το οποίο θα παρουσιαστεί το φθινόπωρο υπό την αιγίδα και υποστήριξη του ΥΠΠΟΑ.

 

 

 

TAGS