Λίνα Θεοδώρου «Titanic», 2021, ακρυλικό σε καμβά

Λίνα Θεοδώρου: «Αν κάποτε καταστραφεί το είδος μας θα φταίνε οι πράξεις μας, όχι οι μηχανές»

Το δημιουργικό σύμπαν της Λίνας Θεοδώρου αποτελείται, εδώ και σχεδόν 20 χρόνια, από ψηφιακές εκτυπώσεις που υπονομεύουν υπόγεια την ποπ διάθεση των μοτίβων τους, από ήρωες και κτίρια που μοιάζουν έχουν δραπετεύσει από δικής της έμπνευσης βιντεοπαιχνίδια, από μικρά ταινιάκια με έντονο το στοιχείο της ανατροπής, ακόμα και από επιτραπέζια παιχνίδια που αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα που μας περιβάλλει με μια πικρή ειρωνεία. Στη νέα της δουλειά, ζωγραφική αυτή τη φορά, που εκτίθεται στη Zina Athanasiadou Gallery της Θεσσαλονίκης σε επιμέλεια Μαρίνας Αθανασιάδη, διαπραγματεύεται «τη σχέση της με την τεχνολογία και τη φύση σαν τεχνητό προϊόν». Από το Βερολίνο όπου ζει και εργάζεται, μας μίλησε για τη σειρά «Lost Season», για τη ζωή και την καλλιτεχνική  δημιουργία μέσα σε συνθήκες πανδημίας, για τις συνεργασίες της και τη σχέση της με το κοινό.

Σε παλιότερα έργα σας διαφαίνεται πάντα μια διάθεση ανατροπής της καπιταλιστικής πραγματικότητας μέσα από την ίδια την ποπ κουλτούρα. Στη πρόσφατη δουλειά σας ενώ αναμετριέστε με μια άλλη πτυχή αυτής της πραγματικότητας, την τεχνολογία και τις δυνατότητες της, επιλέγετε να χρησιμοποιήσετε σαν μέσο τη ζωγραφική. Τι σας ώθησε σε αυτή την επιλογή;

Στις καλλιτεχνικές μου εγκαταστάσεις στο παρελθόν πολλές φορές έχω συνδυάσει τη ζωγραφική μαζί με άλλα μέσα αλλά είναι η πρώτη φορά που μια έκθεση μου αποτελείται κυρίως από ζωγραφικά έργα. Ο τρόπος ζωγραφικής μου σε αυτή τη δουλειά είναι συστηματικός και μοιάζει περισσότερο σαν μια ψυχολογική άσκηση που μου προσφέρει τον χρόνο για να κατανοήσω την αλλαγή ενός κόσμου μέσα από τη ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη  στο οποίο η έννοια της τεχνολογίας γίνεται ολοένα πιο άυλη και αφηρημένη. Ίσως έχει κι ένα στοιχείο χιούμορ μια και στα θέματα μου τα τοπία είναι τεχνητά κι εμπνευσμένα από computer games η φύση στυλιζάρεται και τα μοντέλα μου είναι ρομποτομορφές. Το ανθρώπινο στοιχείο εκφράζεται κυρίως μέσα από τη δική μου ζωγραφική χειρονομία που γίνεται κι αυτή μηχανιστική σαν να βρίσκομαι σε μια κατάσταση υπερταύτισης με τη μηχανή σαν μοντέλο μου.

Η σειρά αυτών των έργων έχει τον τίτλο «Χαμένη εποχή» σαν μια μεταφορά, ένα νοητικά μεταβατικό χωροχρόνο, εκφράζοντας την επιθυμία μου ο θεατής να μπορέσει ν΄ αναπτύξει μέσα σε αυτή την καλλιτεχνική σύμβαση μια αισθητική και συναισθηματική σχέση με την εικόνα του τεχνητού και να αναλογιστεί πως αυτή ενδεχομένως θα μπορούσε να επηρεάσει στο μέλλον την σωματικότητα και ιδιοσυγκρασία του. Νομίζω ότι το μέλλον μας μαζί με την τεχνητή νοημοσύνη εξαρτάται κυρίως από εμάς, τις δικές μας επιλογές και προθέσεις Αν πάλι γίνει ένα τέτοιο τεχνολογικό άλμα ώστε στις μηχανές να υπάρξει συνειδητότητα πέρα από την αντίληψη μας και τις νοητικές μας ικανότητες τότε θα έχουν συμβεί παράλληλα και τόσες άλλες εξελίξεις που θα μας οδηγήσουν σε μια καινούρια μορφή προσαρμογής και συνύπαρξης στο νέο περιβάλλον. Τουλάχιστον αυτό θέλω να πιστεύω, αποκλείοντας τα σενάρια καταστροφής του είδους μας με κυρίως υπεύθυνες τις μηχανές αντί για τις πράξεις μας

 

Ζείτε μεταξύ Βερολίνου και Αθήνας, δυο πόλεις αρκετά διαφορετικές όσον αφορά τις διαδικασίες αφομοίωσης στην καλλιτεχνική κοινότητα. Πως βιώνετε ως καλλίτεχνις αυτές τις δυο πόλεις και πως αντλείτε έμπνευση από (και μέσα σε) αυτές, λαμβάνοντας υπόψιν και τις συνθήκες της πανδημίας.

Μετακόμισα από την Αθήνα στο Βερολίνο το 2012 και όπως είναι αναμενόμενο η σχέση μου με τις δύο πόλεις έχει περάσει πολλά και διαφορετικά στάδια μέσα σε αυτά τα χρόνια. Η Αθήνα πάντα αποτελούσε πηγή διαρκής έμπνευσης μέσα στο χάος και τις αντιφάσεις της ενώ το Βερολίνο μου προσέφερε την συμμετοχή μου σ ένα συνεχή και ενεργό διάλογο πάνω σε όλα τα σύγχρονα πολιτικά, κοινωνικά και φιλοσοφικά θέματα. Μου δόθηκε η ευκαιρία να δω τη χώρα μου αλλά και τον εαυτό μου, μια και ζούσα όλη μου τη ζωή στην Αθήνα, από την απαραίτητη απόσταση. Τελικά κατέληξα να ζω νοητικά περισσότερο σ΄ ένα ενδιάμεσο χώρο μεταξύ των δύο πόλεων μέσα στον οποίο οι διαφορές τους με ανατροφοδοτούν με καλλιτεχνική ενέργεια και ευνοούν την κριτική σκέψη.

Ειδικότερα για την περίοδο της πανδημίας θα έλεγα ότι είναι αφάνταστα δύσκολο να βρίσκεται κανείς σε μια βόρεια χώρα σε μια περίοδο τόσης και αναγκαστικής κοινωνικής εσωστρέφειας αλλά ευνοεί την συγκέντρωση και την καλλιτεχνική παραγωγή. Τελικά όμως είτε στην Αθήνα η στο Βερολίνο η σε οποιαδήποτε άλλη πόλη η ανάγκη να εκθέτουμε την δουλειά μας και να ερχόμαστε σε επαφή με το κοινό και τους άλλους καλλιτέχνες είναι ακριβώς της ίδιας ζωτικής σημασίας για το παρόν μας και οποιαδήποτε καλλιτεχνική εξέλιξη.

 

Έχετε παρουσιάσει δουλειά σας σε μεγάλες διοργανώσεις αλλά και σε μικρούς εναλλακτικούς  χώρους.  Που θεωρείτε ότι βρίσκεται το κοινό σας; 

Νιώθω τυχερή που έχω καταφέρει να δείξω τη δουλειά μου σε τόσες διαφορετικές διοργανώσεις. Ως τώρα ποτέ δεν κατηγοριοποίησα το κοινό και κάθε φορά με ενδιέφερε να επικοινωνήσω με τον καλύτερο τρόπο το έργο μου. Αν το έργο γίνεται το σημείο αναφοράς για μια ενδιαφέρουσα συζήτηση είναι πάντα μια συναρπαστική εμπειρία για μένα. Νομίζω ότι το να σκέφτεται ένας καλλιτέχνης ότι απευθύνεται σε ένα συγκεκριμένο κοινό είναι με κάποιο τρόπο το ίδιο εγκλωβιστικό όπως και η ιδέα ότι το έργο του πρέπει να αρέσει. Το καλύτερο είναι κάθε έκθεση να είναι μια έκπληξη ως προς την απήχηση του έργου και τις προσλαμβάνουσες, αυτή άλλωστε είναι και η ουσία του κάθε καλλιτεχνικού πειραματισμού.

 

Όσον αφορά στην τρέχουσα έκθεση, έχετε σχηματίσει εικόνα για την μέχρι τώρα «συνάντηση» σας με το κοινό της Θεσσαλονίκης; 

Η έκθεση μου «Lost Season» στη γκαλερί της Ζήνας Αθανασιάδου σ’ επιμέλεια Μαρίνας Αθανασιάδου έχει διάρκεια μέχρι και τέλος Ιανουαρίου. Ως τώρα είχε πάρα πολύ θερμή ανταπόκριση. Κατάφερα να μείνω στη Θεσσαλονίκη για κάποιο διάστημα για να μπορέσω να συναντήσω και να μιλήσω με επισκέπτες της έκθεσης. Πραγματικά μου είχε λείψει αφάνταστα η άμεση επαφή με το κοινό.

Λίνα Θεοδώρου «J-scape», 2021, ακρυλικό σε καμβά

Υπήρξατε ιδρυτικό μέλος πλατφόρμας «Intothepill» και έχετε στο ενεργητικό σας αρκετές συνέργειες. Πόσο σημαντική είναι για σας η έννοια της κοινής όσμωσης και της συνέργειας;

Καθ’ όλη τη διάρκεια της εκθεσιακής μου πορείας εκθέτω παράλληλα ατομικά και συνεργατικά έργα. Οι συνεργασίες δεν προκύπτουν προγραμματισμένα αλλά με ένα οργανικό τρόπο σαν αποτέλεσμα ευτυχών συναντήσεων με άλλους καλλιτέχνες που ταιριάζει η χημεία μας και μοιραζόμαστε κοινούς προβληματισμούς και οράματα. Κάθε τέτοιο καλλιτεχνικό ταξίδι είναι μοναδικό με αναπάντεχα αποτελέσματα. Στη συνεργασία δοκιμάζει κανείς διαφορετικά προσωπικά όρια και ανακαλύπτει νέες δυνατότητες που δεν μπορούσε να φανταστεί από πριν. Είναι πολύ σημαντική η στιγμή που οι καλλιτεχνικές δυνάμεις ενώνονται, που η έμπνευση ή ακόμη και η σύγκρουση οδηγούν την έκβαση του έργου σ’ ένα διαφορετικό δρόμο. Μια ιδέα σου ανήκει και ταυτόχρονα δεν σου ανήκει ενώ στα χέρια ενός άλλου καλλιτέχνη  μπορεί να γίνει ακόμη καλύτερη. Το εγχείρημα προϋποθέτει βαθιά αγάπη για τον δημιουργό και το έργο του, σε μια ιδανική συνεργασία ο εγωισμός δεν έχει καμία θέση κι αυτό είναι απελευθερωτικό.

 

Μέσα στην ιδέα του μελλοντικού κόσμου που απασχολεί τη δημιουργική σας σκέψη, υπάρχει και η πτυχή της αγοράς της τέχνης. Τι σκέφτεστε για την ήδη παρούσα πραγματικότητα των NFTs;

Έργα τέχνης που αποκτούν κατά κάποιο τρόπο τη μορφή κρυπτονομίσματος γιατί όχι; Έχει ενδιαφέρον σαν ιδέα η άμεση σχέση συναλλαγής του δημιουργού με τον αγοραστή αλλά εφόσον τα έργα πουλιούνται σε οίκους δημοπρασίας τόσο ακριβά είναι επόμενο να ακούγεται σε κάποιο βαθμό σαν σπέκουλα.

 

Υπάρχουν σκέψεις ή σχέδια  για να δούμε σύντομα  δουλειά σας στην Αθήνα;

θα ήθελα να εκτεθεί και στην Αθήνα το συνεργατικό πρότζεκτ J.I. (Jellyfish Intelligence) που ολοκληρώσαμε πρόσφατα με τον καλλιτέχνη John Butler. Πρόκειται για ένα 3D animation επιστημονικής φαντασίας. Ελπίζω οι συνθήκες να το επιτρέψουν.

 

Η έκθεση «Lost Season» της Λίνας Θεοδώρου στη Zina Athanasiadou Gallery διαρκεί έως τις 29 Ιανουαρίου.

TAGS