Rowdy SS ©Guillaume Valli For Tate Modern

Άκης Κόκκινος: «Έχουμε αρκετή δουλειά για να αμβλυνθούν οι ιεραρχίες μεταξύ “κέντρου” και “περιφέρειας”»

Ο επιμελητής και ιδρυτής της DEO Projects μοιράζεται μαζί μας τις σκέψεις του για τις εικαστικές πρωτοβουλίες και τις δράσεις στην Ελλάδα, το όραμα της DEO και το φετινό πρόγραμμά της.

Εν αναμονή της θερινής περιόδου, οι ανακοινώσεις για τις διοργανώσεις του φετινού καλοκαιριού γεμίζουν την ατζέντα του κόσμου της τέχνης. Μία από τις δράσεις που έκλεψε τα βλέμματα πέρυσι είναι έτοιμη να μας καταπλήξει με τη δεύτερη έκδοση της στο νησί της Χίου. Μιλήσαμε με τον  επιμελητή και ιδρυτή της DEO Projects, Άκη Κόκκινο, για το όραμα και το πρόγραμμα της.

 

Πότε και γιατί αποφάσισες να δημιουργήσεις τη DEO Projects;

Ξεκίνησα να στήνω τη DEO τον Αύγουστο του 2020, ενώ ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός με νομική υπόσταση ιδρύθηκε στις αρχές του 2021. Η απουσία μιας πλατφόρμας σύγχρονης τέχνης στη Χίο σε συνδυασμό με τον αντίκτυπο που πίστευα ότι μπορούσε να φέρει ένας φρέσκος οργανισμός με ώθησαν στο να πάρω αυτή την πρωτοβουλία. Όραμα της ΔΗΩ είναι η ενίσχυση του διεθνικού διαλόγου και παράλληλα η υποστήριξη της υπάρχουσας πολιτιστικής υποδομής.

 

Ποιος πιστεύεις είναι, ή θα πρέπει να είναι, ο ρόλος των εικαστικών πρωτοβουλιών στην Ελληνική περιφέρεια;

Μια καλή αρχή θα ήταν να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε την Ελληνική περιφέρεια σαν μια ομογενή οντότητα, η οποία ορίζεται και καθορίζεται από την απόστασή της από την πρωτεύουσα.  Έχουμε αρκετή δουλειά να κάνουμε ως επαγγελματίες του πολιτισμού προκειμένου να αμβλυνθούν υπάρχουσες ιεραρχίες μεταξύ «κέντρου» και «περιφέρειας» και συνεπώς να ανατρέψουμε προσδοκίες στο τι μπορεί να παρουσιάζεται στην περιφέρεια και για ποιον. Προφανώς η απουσία υποδομής στο σύνολο της χώρας, σε θέματα σύγχρονου πολιτισμού, δυσχεραίνει την πρόσβαση σε έναν συνεπή και συνεχή προγραμματισμό  που να επιτρέπει σε ένα πολύ συγκεκριμένο προφίλ ανθρώπων να διοικούν πολιτισμικούς οργανισμούς, καθώς η κάλυψη λειτουργικών εξόδων αποτελεί ένα άπιαστο όνειρο. Ένας οργανισμός που εστιάζει στις ιδιαιτερότητες και τις ιστορίες του τόπου στον οποίο λειτουργεί, παράγει έργο με προσβασιμότητα και συμπεριληπτικότητα, και αναβαθμίζει την καθημερινότητα των πολιτών, έχει κάθε δικαίωμα να διεκδικεί μια θέση στον πολιτιστικό χάρτη της χώρας.

Άκης Κόκκινος

Πιστεύεις πως πρωτοβουλίες σαν την DEO μπορούν να αλλάξουν τον εικαστικό χάρτη στην Ελλάδα και να συμβάλουν στη διαμόρφωση κέντρων εκτός Αθηνών;

Αδιαμφισβήτητα περισσότερες διακριτές πρωτοβουλίες δημιουργούν μια πολυφωνία και μια αναγκαία διασπορά στην Ελληνική οικολογία της σύγχρονης τέχνης. Στη δική μας περίπτωση, είναι σημαντικό να προτείνουμε καλλιτέχνες που δεν είχαν την ευκαιρία να παρουσιάσουν τη δουλειά τους στο Ελληνικό κοινό, ενώ στην περίπτωση των Ελλήνων δημιουργών να δημιουργήσουμε προγράμματα τα οποία έχουν ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον και αποτελούν πρόκληση για εκείνους. Παράλληλα όμως, και ίσως ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, δεν έχει μόνο το τι παρουσιάζουμε αλλά και το πως. Η DEO δεσμεύεται στο να αναγνωρίζει τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία και εργασία, και να δημιουργεί τις συνθήκες ώστε η συνολική εμπειρία των φιλοξενούμενων καλλιτεχνών να έχει θετικό πρόσημο. Επιπλέον, οποιαδήποτε νέα παραγωγή ή ανάθεση στα πλαίσια του προγράμματός μας, παραμένει κτήση των καλλιτεχνών, χωρίς κανένα αντάλλαγμα ή όρο από εμάς ως οργανισμός. Αυτό από μόνο του φέρει μια αλλαγή στην προσέγγιση που έχουμε μάθει.

 

Ποια η άποψή σου για τη συνεργασία πρωτοβουλιών σαν την DEO με τοπικούς φορείς και οργανισμούς;

Αν θέλουμε πραγματικά να μιλάμε για κοινωνική αλλαγή μέσω της σύγχρονης τέχνης θα πρέπει να επενδύσουμε στη προσέγγιση κοινών τα οποία δεν έχουν πρόσβαση σε εκείνη. Η DEO αποτελεί τον μοναδικό οργανισμό που εστιάζει στη σύγχρονη τέχνη στη Χίο και η συνεργασία με τοπικούς φορείς, συλλόγους, και εθελοντικές ομάδες είναι αυτό που της δίνει αυτή την πρόσβαση και την αποδοχή από τους μόνιμους κατοίκους του νησιού. Η εμπειρία μας από το 2021 έδειξε ότι το 70% του κοινού που επισκέφθηκε την έκθεση του Paulo Nimer Pjota ήταν ντόπιοι. Παράλληλα, στην περίπτωση της Χίου, είμαστε τυχεροί καθώς πρόκειται για ένα νησί που αρκετά ονόματα της ελληνικής καλλιτεχνικής σκηνής συνδέονται μαζί του – από καλλιτέχνες που ζουν ή κατάγονται από το νησί, Έλληνες συλλέκτες, διευθυντές γκαλερί, επιμελητές, αλλά και καλλιτέχνες που εργάζονται ως δάσκαλοι και μένουν στο νησί για περιορισμένο χρόνο. Η DEO έφερε κοντά αυτούς τους ανθρώπους και ξεκίνησε να χτίζει μια κοινότητα μέσω των προγραμμάτων της.

 

Είσαι ανοιχτός στη συνεργασία με άλλες παρόμοιες πρωτοβουλίες εκτός Χίου;

Είμαστε σε μια περίοδο έντονου πειραματισμού, όπου δοκιμάζουμε διάφορα προγράμματα, συνεργασίες και μοντέλα από τα οποία κάποια θα παραμείνουν, κάποια θα εξασθενίσουν με το πέρασμα του χρόνου και άλλα θα αναδυθούν. Συνεπώς είμαστε απόλυτα ανοιχτοί σε συνεργασίες με άλλους φορείς εντός και εκτός Χίου. Έχω ένα έντονο ενδιαφέρον για συνεργατικά μοντέλα με άλλους πολιτιστικούς φορείς από τα νησιά ΒΑ Αιγαίου καθώς και την Τουρκία και τη Μέση Ανατολή λόγω της γεωγραφικής θέσης του νησιού και της ιστορίας του.

 

Dominique White

Πότε και πού θα πραγματοποιηθεί το φετινό πρόγραμμα και ποιους καλλιτέχνες θα περιλαμβάνει; Γιατί επέλεξες αυτούς τους εικαστικούς;

Το πρόγραμμα του 2022 θα εστιάσει στις ναυτικές ιστορίες, τις παραδόσεις και τους μύθους, το αθέατο της θάλασσας και τις πολιτικές του θαλάσσιου εμπορίου.  Είναι μια θεματική έρευνα που ξεκινάμε φέτος χωρίς να ολοκληρώσουμε, με στόχο να επιστρέψουμε σε αυτή με άλλες δράσεις στο μέλλον. Αφετηρία προφανώς αποτελεί η ναυτική ιστορία της Χίου, χωρίς όμως να περιοριζόμαστε σε αυτή προκειμένου να εξερευνηθούν γέφυρες πολιτισμών μέσα από το έργο Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών.

Σε αυτό το πλαίσιο θα παρουσιάσουμε τον δεύτερο κύκλο από τη «Σειρά Αναθέσεων» με προσκεκλημένη καλλιτέχνιδα την Dominique White. Γνωρίζω τη Dominique και την πρακτική της τα τελευταία πέντε χρόνια και είμαι πραγματικά πολύ χαρούμενος που θα την προτείνουμε στο Ελληνικό κοινό. Η ίδια θα διαμείνει στο νησί για δύο μήνες (Μάιος- Ιούλιος) προκειμένου να κάνει επιτόπια έρευνα και να δημιουργήσει ένα νέο σώμα δουλειάς στο οποίο θα ενσωματώσει στοιχεία και υλικά από τον τόπο. Το έργο της παίρνει τη μορφή γλυπτικών εγκαταστάσεων εμπνευσμένων από τους ναυτικούς μύθους της Μαύρης διασποράς, χρησιμοποιώντας νοηματικά φορτισμένα υλικά όπως το καραβόπανο, σχοινιά, σκουριασμένα μέταλλα ή φύλλα από φοινικόδεντρα. Αναπόσπαστο κομμάτι του προγράμματος είναι και η πρόσκληση ενός νέου διεθνή συλλέκτη που μαζί σχεδιάζουμε την ερευνητική διαδικασία και την μεγιστοποίηση της εμβέλειας του προγράμματος. Έτσι, για το 2022, οι προσκεκλημένοι συλλέκτες είναι το ζευγάρι Ato & Tonya Wright που ζουν και εργάζονται στις ΗΠΑ.

Παράλληλα με την έκθεση της Dominique White, εγκαινιάζουμε και ένα νέο διεπιστημονικό και πολυμορφικό πρόγραμμα με τον τίτλο Assemblies. Για το 2022, προσκαλέσαμε την υβριδική καλλιτεχνική οντότητα Serapis Maritime, τον performer Rowdy SS, και τη σκηνοθέτη Ροζάννα Γεωργίου. Τα τρία αυτά μέλη, ύστερα από επιτόπια έρευνα στη Χίο τον περασμένο Σεπτέμβρη θα δημιουργήσουν αυτόνομα έργα μέσα από τον μεταξύ τους διάλογο. Τα έργα θα παρουσιαστούν στο κοινό με τη μορφή μιας έκθεσης, τη παραγωγή μιας μικρού-μήκους ταινίας, μιας υπαίθριας live performance καθώς και μιας εικαστικής παρέμβασης στο δημόσιο χώρο ενεργοποιώντας διαφορετικά σημεία του νησιού.

SERAPIS “PROFILE”

Η έκθεση θα παρουσιαστεί στον «Χώρο Μνήμης Λαγκαδούσικης Ναυτοσύνης». Η Λαγκάδα αποτελεί έναν από τους οικισμούς με πλούσια ναυτική ιστορία της Χίου και απέχει από τα κυρίαρχα αφηγήματα που το νησί φέρει. Ο Χώρος Μνήμης είναι μια πρωτοβουλία του τοπικού συλλόγου να παρουσιάσει τις εν λόγω ιστορίες σε έναν μικρό κτίσμα που διαμορφώνεται στο σήμερα, και η συλλογή των αντικειμένων που θα στεγάσει συγκεντρώθηκε ύστερα από ανοιχτή πρόσκληση του συλλόγου στους κατοίκους. Για εμάς ως DEO, είναι ιδιαίτερα σημαντική αυτή η σύμπραξη ειδικά σε αυτή τη χρονική στιγμή που ο χώρος ακόμη είναι σε μια διαδικασία εν εξελίξει (καθώς δεν έχουν συγκεντρωθεί ακόμη οι συνολικοί πόροι) και είναι άλλη μια απόδειξη της ιδιαίτερα σημαντικής γνώσης που φέρουν τοπικοί σύλλογοι και φορείς.

Η έκθεση, λοιπόν, θα φέρει σε διάλογο αντικείμενα της τοπικής συλλογής (σε επιμέλεια της μουσειολόγου Ελένης Μπουμπάρη που έχει αναλάβει το έργο της αναδιαμόρφωσης του χώρου) μαζί με νέα έργα των Serapis Maritime και τη προβολή  της ταινία μικρού μήκους της Ροζάννας. Τα εγκαίνια όλων των δράσεων θα είναι στις 8-10 Ιουλίου, ενώ οι υπόλοιποι χώροι και συνεργασίες θα ανακοινωθούν τους επόμενους μήνες.

 

Πέραν του εικαστικού προγράμματος, τι άλλο να περιμένουμε από το φετινό πρόγραμμα;

Φέτος θα ξεκινήσουμε και ένα καλοκαιρινό εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τη σύγχρονη τέχνη και τη ναυτική ιστορία ενώ θα συνεχίσουμε τη συνεργασία μας με το Μουσικό Φεστιβάλ Χίου.

 

Ποιο θα ήθελες να είναι το μέλλον της DEO; Ποια τα σχέδια στην ατζέντα της διοργάνωσης;

Πρώτα απ’ όλα, θα ήθελα να σημειώσω ότι είμαστε στη θέση να κάνουμε μακροπρόθεσμα πλάνα επειδή βρέθηκαν σημαντικοί υποστηρικτές που πίστεψαν στο όραμα και τον αντίκτυπο που φέρει η DEO. Τους προηγούμενους μήνες χτίσαμε το DEO Patron Circle χάρη στο οποίο πραγματοποιείται τόσο το δημιουργικό πρόγραμμα όσο και πάγια έξοδα του οργανισμού. Από εκεί και πέρα, στους άμεσους στόχους είναι να μεγαλώσει η ομάδα της DEO ώστε να μπορούμε να παρουσιάζουμε προγράμματα όλο τον χρόνο και όχι μόνο την Άνοιξη και το Καλοκαίρι. Άλλοι στόχοι αφορούν στην υποστήριξη των καλλιτεχνών που ζουν ή εργάζονται στη Χίο καθώς και η έμπρακτη υποστήριξη Ελλήνων καλλιτεχνών στο εξωτερικό. Είμαστε σε συζητήσεις με αρκετούς φορείς και άτομα τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό και ευελπιστούμε ότι όλα θα πραγματοποιηθούν στο σωστό χρόνο.

TAGS
Art For Tomorrow,16-20 June