© Sterling Ruby, Basin Theology/ACHERON, 2021 Παραχώρηση Gagosian

Sterling Ruby στην Gagosian Athens

Η ατομική έκθεση του γνωστού εικαστικού, με έδρα το Λος Άντζελες, στην γκαλερί Gagosian Athens αποτελείται από καινούργια ζωγραφικά έργα και κεραμικά, εμπνευσμένα από το «Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας» του Ουίλιαμ Σαίξπηρ 

Εφορμώντας από την ανατρεπτική σαιξπηρική κωμωδία, ο Sterling Ruby επιχειρεί να σχολιάσει τη μαγεία της καλλιτεχνικής δημιουργίας και το ταξίδι της ψυχής σε απύθμενα βάθη, όπου το απρόσμενο και το τυχαίο λειτουργούν καθοριστικά.

Στο συγκεκριμένο έργο του Shakespeare διαδραματίζονται παράλληλες ιστορίες. Η πρώτη πράξη ξεκινά με τους ερωτευμένους Λύσανδρο και Ερμία να δηλώνουν την πρόθεσή τους να το σκάσουν νύχτα από την Αθήνα, ώστε εκείνη να μην αναγκαστεί να παντρευτεί το Δημήτριο που της προξενεύει ο πατέρας της, Θησέας. Την ατμόσφαιρα αυτής της μαγικής νύχτας, γεμάτης προσμονή και πίστη σε κάτι όμορφο και λυτρωτικό, που θα υπερβεί την πατρική εξουσία, μεταφέρουν τα έργα του Ruby, που έχουν τοποθετηθεί στις ισόγειες αίθουσες της γκαλερί. Οι πίνακες, που ανήκουν στην ενότητα WIDW (σύντμηση της λέξης Window = παράθυρο), επικοινωνούν μια εκστατική χαρά μέσω της έντονης παλέτας χρωμάτων, που κυριαρχεί και δημιουργεί ζωηρή αντίθεση με το μαύρο φόντο. Στο WIDW, Bragging to the Stars 2020, η αισιοδοξία είναι εκρηκτική, σχεδόν αλαζονική. Τα έντονα ροζ χρώματα, σημειολογικά καταχωρημένα ως αναφερόμενα σε ζητήματα φύλου και σεξουαλικότητας, είναι φλογερά και υγρά μαζί, βίαια και απαλά, στη λογική της χειρονομιακής ζωγραφικής επιτέλεσης των αφηρημένων εξπρεσιονιστών. Στους πίνακες υπάρχουν πολλές αναφορές στον Willem de Kooning και τον Barnett Newman, αλλά ο Ruby έχει προσαρτήσει αυτές τις επιρροές στη δική του προσωπική μυθιστορία, συνδυάζοντας τη φρεσκάδα του spray painting με τη βαριά ιστορία που φέρει η χοντρή πάστα του λαδιού. Η επικόλληση χαρτονιού στο μέσον του πίνακα σπάει τη συμμετρία και ανατρέπει την υπόσχεση ολοκλήρωσης και ολότητας.

Ο συγκερασμός διαφορετικών τεχνικών και υλικών (ακόμα και υφάσματος, που κι αυτό έχει βιωματικές αναφορές για τον καλλιτέχνη) αποπνέει μια διάθεση αμφισβήτησης του κανόνα και της ηγεμονίας του ζωγραφικού μέσου. Με τον ίδιο τρόπο που ο Λύσανδρος και η Ερμία προσπαθούν να ξεφύγουν από τον νόμο της Αθήνας και την πατρική βουλή, έτσι κι ο καλλιτέχνης επιχειρεί ένα παγανιστικό ταξίδι στο δάσος, σε μια ζώνη αχαρτογράφητη, όπου όλα είναι πιθανά. Όμως η πλάνη καραδοκεί, αφού οι πίνακες είναι μαύροι, ένα χρώμα συνδεδεμένο με τον θάνατο, με το πέρασμα σε έναν άλλον κόσμο και σε μια άλλη μορφή συνειδητότητας.

Στο σαιξπηρικό έργο, αυτόν τον άλλον κόσμο της μαγικής φύσης και της ασυγκράτητης επιθυμίας υπενθυμίζουν τα ξωτικά, τα οποία όμως ζουν στον δικό τους μικρόκοσμο, όπου κυριαρχούν επίσης ίντριγκες, εμμονές και διχόνοιες. Όταν, λοιπόν, επιχειρούν να ανατρέψουν τον πόνο τού χωρίς ανταπόδοση έρωτα δημιουργούν παρεξηγήσεις. Κι αν, εν τέλει, τα καταφέρνουν, η επιστροφή στη μέρα είναι πιο οξεία και απότομη.

Στον πρώτο όροφο της γκαλερί, ο καλλιτέχνης έχει δημιουργήσει μια νέα συνθήκη με πίνακες σε παστέλ χρώματα, στους οποίους κυριαρχούν πάλι η βιαιότητα του ιδιώματος των αφηρημένων εξπρεσιονιστών και η διατάραξη της αρμονίας. Οι πίνακες δίνουν την αίσθηση της μέρας έπειτα από μια μεγάλη νύχτα. Η έκρηξη εδώ, ψυχική και διανοητική, έχει να κάνει με την αντίληψη της πραγματικότητας, που υποσκάπτει την αναρχία του έρωτα και της παιδικότητας μέσω της κανονιστικής γνώσης και καταρρακώνει τα όνειρα και τις ελπίδες του ατόμου. Ποια, όμως, θα μπορούσε να είναι η εναλλακτική;

Στο «Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας» το ανέβασμα μιας ερασιτεχνικής παράστασης, ένα θέατρο μέσα στο θέατρο, εκτονώνει τα προβλήματα των πρωταγωνιστών και της πόλης. Η παράσταση δεν είναι σοβαρή, δεν είναι καν μια καλή παράσταση, όμως ο Σαίξπηρ φαίνεται να βλέπει την τέχνη, μια τέχνη των απλών ανθρώπων, ως αναπόσπαστο κομμάτι της πραγματικής ζωής, όχι συνοδευτικό αλλά πρωταρχικό και αναγκαίο. Αντίστοιχα, ο Sterling Ruby, παρά τις ενστάσεις του απέναντι στις ηγεμονικές δομές της κοινωνίας, τη βουτιά σε εναλλακτικές κουλτούρες και την οπισθογράφηση τρόπων ανάσυρσης της παιδικότητας και της α-συνειδητότητας, μοιάζει να καταλήγει στην τέχνη όπως ο αιρετικός που απαρνήθηκε για λίγο την πίστη του και επιστρέφει με μεγαλύτερη ορμή και κατάνυξη.

Όσον αφορά στην καλλιτεχνική διαδικασία, τη βλέπει ως μια μορφή τελετουργίας που τον φέρνει πιο κοντά στη φύση αλλά και στον θάνατο, στην εξοικείωση με την ανθρώπινη φύση αλλά και με την ιδιαίτερη φύση του καθενός. Το εντυπωσιακό κεραμικό γλυπτό Acheron, 2021, τοποθετημένο μόνο του σε μια αίθουσα, σε κυριαρχική θέση και σε οπτική επαφή με το απέναντι πάρκο, είναι ένα έργο που αποτελείται από κομμάτια από παλιά κεραμικά που ο καλλιτέχνης είχε απορρίψει στο παρελθόν. Με τεχνική που επιφέρει στιλπνάδα και τονίζει τα χρώματα και τις κοιλότητες του αγγείου, αλλά ταυτόχρονα υπογραμμίζει τη χειρωναξία του, το τελετουργικό αυτό δοχείο, καμωμένο από αποτυχημένες προσπάθειες του παρελθόντος, απομακρύνει την έννοια της αποτυχίας από μονοσήμαντες ή δυαδικές ερμηνείες, χρίζοντάς την αναγκαία και απόλυτα συμβατή με την τελετουργία της ζωής και της τέχνης.

 

Η έκθεση Sterling Ruby «That My Nails Can Reach Unto Thine Eyes» στο Gagosian Athens διαρκεί έως τις 31 Ιουλίου

 

Η κριτική δημοσιεύθηκε στο τεύχος #1 της The ArtNewpaper Greece (Ιούνιος – Ιούλιος 2021)

TAGS