Αντώνης Ντόνεφ Χωρίς τίτλο, 2021 (λεπτομέρεια) μεικτή τεχνική και κολάζ σε χαρτί επικολλημένο σε καμβά 80 x 60 εκ. Ευγενική παραχώρηση: Kalfayan Galleries

Αντώνης Ντόνεφ στην γκαλερί Καλφαγιάν

Η συλλογή και επικόλληση στον καμβά σελίδων από βιβλία και η επέμβαση με ζωγραφική ή σχέδιο πάνω σε αυτές, ώστε να δημιουργείται ένα παλίμψηστο λέξεων και μοτίβων, διακρίνει για ακόμα μία φορά και την τελευταία δουλειά του Aντώνη Nτόνεφ στην ατομική του έκθεση «Chronos» στην γκαλερί Καλφαγιάν.

Η προσθήκη έντονων χρωμάτων αντί της παλαιότερης μονοχρωμίας και της σέπια απόχρωσης που κυριαρχούσε σε παλαιότερη δουλειά του καλλιτέχνη, τα γεωμετρικά σχήματα και η αίσθηση μιας μεγαλύτερης δομής και οργάνωσης και λιγότερο μίας εξπρεσιονιστικής ρευστής γραφής αποτελούν νέα στοιχεία σε αυτή την ενότητα της δουλειάς του Ντόνεφ που επιχειρεί να αποδώσει την διάσταση του χρόνου μέσα από την ενεργοποίηση των αισθήσεων. Ο καλλιτέχνης σημειώνει ότι επιθυμία του είναι «να χωρέσει» περισσότερο χρόνο» σε κάθε έργο.

Γίνεται πράγματι μία έμμεση αναφορά στην συνάντηση του παρελθόντος (μέσα από την επιλογή αρχειακού υλικού, σελίδων από βιβλία ή εγκυκλοπαίδειες που ο ζωγράφος βρίσκει στα παλαιοπωλεία) και του παρόντος, που εδώ αναπαρίσταται μέσω της σχεδιαστικής ή ζωγραφικής χειρονομίας. Όσο για το μέλλον, μπορεί να εκληφθεί ως η επαναληπτικότητα αυτής της συνάντησης. Επιπλέον, το γεγονός ότι κάποιες «σελίδες» βγαίνουν και εκτός του πλαισίου του καμβά, υπογραμμίζει μέσω του χώρου, το τώρα αλλά και μία κίνηση, μια διαδρομή προς το μέλλον.

Ο χρόνος πάντως δεν αποδίδεται ως γραμμικός.  Το παρελθόν διαβάζεται μέσα από το παρόν και αντίστροφα.  Περισσότερο ενδιαφέρον έχει η αίσθηση της χρονικότητας μέσα από τον τρόπο που ο καλλιτέχνης κατευθύνει το βλέμμα του θεατή από κομμάτι σε κομμάτι του έργου. Η θέαση γίνεται μία διαδικασία κατά αντιστοιχία με το πώς ο καλλιτέχνης χτίζει την συνολική εικόνα τμηματικά, σχολαστικά και με αξιοπρόσεκτη μέριμνα για την λεπτομέρεια, τόσο ώστε σημεία του έργου να θυμίζουν μικρογραφίες ή εικονογραφημένα χειρόγραφα.

Η έννοια της διαδικασίας, της διαδρομής στον χρόνο αφορά όχι μόνο στις αναφορές που γίνονται σε διαφορετικούς πολιτισμούς και πηγές γνώσεων από διαφορετικά πεδία και χρονολογικές περιόδους αλλά και στον τρόπο που κινείται το βλέμμα πάνω στον καμβά. Η ρευστότητα, η περιδιάβαση στον χρόνο, η έννοια της διαδικασίας και της διαδρομής καθιστούν το έργο και την εμπειρία του ένα φανταστικό ταξίδι.

Η περιδιάβαση είναι στον κόσμο της γνώσης, στον τρόπο που καταγράφεται, επικοινωνείται και μεταμορφώνεται μέσα από την ιστορία και τις πολιτιστικές ή προσωπικές προβολές. Τα κείμενα ως ζωγραφική επιφάνεια ίσως να υποδηλώνουν ότι κάθε δημιουργία πατά σε ένα υπόβαθρο γνώσης, σε ένα προηγούμενο συλλογής γνώσης από πολλές διαφορετικές πηγές.

Αν και η συνύπαρξη αυτή διαφορετικών ιδιωμάτων, εικόνων και κειμένων εμπεριέχει μία μεταμοντεριστική απόχρωση, στόχος δεν είναι το διαφεύγον, κατακερματισμένο ή αποδομημένο νόημα. Η εικόνα ως μία παράθεση από κείμενα και μία σύνθεση από διαφορετικά μεταξύ τους μέρη μοιάζει να υποστηρίζει την διακειμενικότητα, την διασύνδεση ανάμεσα στην εικόνα και το κείμενο με το ένα να νοηματοδοτεί το άλλο. Η εικόνα, το έργο τέχνης είναι τόσο λόγος όσο και εικόνα. Η ίδια η ιστορία, ο χρόνος διαμορφώνονται και γίνεται αντιληπτοί μέσα από τους δύο παράλληλους αυτούς τρόπους. Η γνώση είναι ένα μωσαϊκό και ένα παιχνίδι πάνω στο πώς οι αισθήσεις αντιλαμβάνονται και επεξεργάζονται την γνώση και πώς η γνώση παραπέμπει στις αισθήσεις ανεξάρτητα από το αν η κυρίως κατεύθυνση που επιλέγει κανείς είναι η μία «γλώσσα» ή η άλλη.

Η δημιουργία, η ενεργοποίηση των αισθήσεων είναι και αυτή γνώση, που απαιτεί πειθαρχία, έλεγχο και εξάσκηση. Η χρωματική πανδαισία, μία παιδική ανεμελιά, το κολάζ και το χειρωνακτικό στοιχείο που παραπέμπει στο χειροποίητο και στην μη υψηλή τέχνη μεταφέρουν μία αίσθηση ελευθερίας. Μαζί με τα γεωμετρικά σχήματα, την αίσθηση μίας δομής και τάξης, τα πολυεπίπεδα, δυναμικά έργα του Ντόνεφ μοιάζουν με πυκνούς ιστούς ιστοριών και συνειρμών, μωσαϊκά γραφής, μοτίβων και χρωμάτων που εμπλέκουν την ιστορία με την μυθοπλασία και τις προσωπικές αναγνώσεις. Προσφέρονται για μία, εξίσου ενδιαφέρουσα, κοντινή ή μακρινή θέαση, εμπλουτίζουν την δισδιάστατη επιφάνεια με μία αίσθηση υλικότητας που εμμέσως παραπέμπει στην αφή και στην εμπλοκή με τα πράγματα. Μέσα από ένα σύγχρονο πνεύμα που αποδέχεται την ρευστότητα, αγγίζουν ζητήματα γύρω από την φύση της ζωγραφικής και της δημιουργίας καθώς και την πρόσληψη της γνώσης και της εικόνας με γνώμονα την ιστορία, την φαντασία, την ανάμνηση, τις αισθήσεις και τις προσωπικές αναγνώσεις.

 

Η έκθεση του Αντώνη Ντόνεφ στη γκαλερί Καλφαγιάν διαρκεί έως τις 12 Ιουνίου