Αλέξης Κυριτσόπουλος στην γκαλερί Σκουφά

Αυτή τη βδομάδα η Αλεξάνδρα Κοροξενίδη γράφει για την έκθεση του Αλέξη Κυριτσόπουλου στη γκαλερί Σκουφά.

 

Οι αμέτρητες ζωγραφιές του Αλέξη Κυριτσόπουλου που κατακλύζουν τους τοίχους της γκαλερί Σκουφά στην ατομική του έκθεση «Οι φαντασίες του Δον Κιχώτη» είναι μία χρωματική πανδαισία που ζωντανεύει τις περιπέτειες του θρυλικού ήρωα. Ενός ήρωα που εκπροσωπεί τον άνθρωπο που είναι θύμα της ίδιας της μεγαλομανίας και των ψευδαισθήσεων του αλλά και της πραγματικότητας που δεν έχει θέση για τα ιδεώδη του.

Τα έργα που καλύπτουν πάνω από δεκαπέντε χρόνια δουλειάς και είναι κυρίως τέμπερες σε χαρτί και κολάζ, αλλά και κάποια μεγαλύτερα έργα ζωγραφικής σε καμβά, συνιστούν ένα σύνολο τόσο ζωντανό ώστε μοιάζουν με την εκδοχή μιας θεατρικής παράστασης που απαρτίζεται από αυτόνομες πράξεις. Στο σύνολο τους, τα έργα συλλαμβάνουν μία στάση ζωής, με το κάθε έργο να λειτουργεί σαν ένα επεισόδιο. Η ενότητα λειτουργεί ως ένα animation, μόνο που το μέσο εδώ είναι η παράδοση της ζωγραφικής και το κολάζ και όχι η τεχνολογία. Δεν αποκλείεται ο νους του θεατή να ταξιδέψει προς στιγμήν στις κινούμενες ζωγραφικές του William Kentridge παρότι η πρόθεση εκεί είναι εντελώς διαφορετική και η έμφαση είναι στην γραμμή και όχι το χρώμα.

Για ακόμα μία φορά ο Κυριτσόπουλος αναδεικνύεται εδώ ένας σκιτσογράφος όχι της γραμμής αλλά του χρώματος. Σχεδιάζει με πινελιές χρώματος και χτίζει την σύνθεσή του με διακριτά σχήματα πάλι μέσα από το χρώμα. Ακόμα και στα κολάζ, το χρώμα είναι εκείνο που καθορίζει την θέση που το κομμένο χαρτί αποκτά στην σύνθεση.

Η χειρονομία του μοιάζει αυθόρμητη και το ιδίωμά του ανακαλεί, πολύ διαφορετικές τάσεις και ρεύματα όπως τον γερμανικό εξπρεσιονισμό αλλά και το φολκλορ στοιχείο στο έργο του Μαρκ Σαγκάλ. Η έμμεση αυτή συνύπαρξη γίνεται απενεχοποιημένα, ελεύθερα και με παιγνιώδη τρόπο, υποδηλώνοντας ότι η δημιουργία δεν χωρά σε ταξινομήσεις και ότι η πορεία της τέχνης δεν κινείται γραμμικά. Δεν κινείται όμως ούτε με αυστηρούς διαχωρισμούς ανάμεσα στο ωραίο και το γκροτέσκο ή ανάμεσα στην υψηλή και λαϊκή ζωγραφική. Με αυτή την λογική δεν εκπλήσσουν κάποιες ομοιότητες με το θέατρο των σκιών, ειδικά ως προς τις δισδιάστατες μορφές που συχνά προβάλλονται σε προφίλ και σαν σκιές.

Η ελευθερία με την οποία ο Κυριτσόπουλος χειρίζεται το χρώμα και την παράδοση της ζωγραφικής, η φυσικότητα και ο αβίαστος τρόπος του(που όμως δεν θα υπήρχε χωρίς την πειθαρχία) συμφωνεί με την θεματολογία, με τη βύθιση στην φαντασία του Δον Κιχώτη, με την φαντασία που υπακούει σε αντισυμβατικούς κανόνες και όχι στην φωνή Σάντσο Πάντσο που αντηχεί τη λογική αλλά και το συμφέρον.

Ο αντι-ήρωας του κλασικού μυθιστόρηματος του Θερβάντες εμφανίζεται κατ’ ομοίωση με τις φαντασιώσεις του, σαν σκιά, σαν οπτασία, λυρικός και επικός, με μία αφέλεια που τον καθιστά μεγαλοπρεπή και μοναδικό, με μία παρόρμηση απειλητική, όμως και λυτρωτική. Η κωμικοτραγική φιγούρα είναι ο αντι-ήρωας όλων των εποχών, ο Fisher Κing στην ταινία του Τέρι Γκίλιαμ – αγαπημένος σκηνοθέτης του Κυριτσόπουλου –μία κοινή σε όλους τους ανθρώπους πλευρά που ονειρεύεται το ανύπαρκτο και το ανέφικτο.

Τα έργα είναι σαν μικρά παράθυρα σε μία μεγάλη φαντασία, μία θαυμαστή γενναιότητα και έναν ευαίσθητο αλλά και δυνατό ψυχισμό. Πίσω από την ασημαντότητά του, την φτώχεια και τις αυταπάτες του, ο Δον Κιχώτης είναι ο άνθρωπος που αγαπά την ζωή, που θέλει να την αλλάξει παρά την αιθεροβαμοσύνη του. Ο μεγάλος παραμυθένιος κόσμος υπάρχει πίσω από τις εικόνες, μέσα από το χρώμα την σύνθεση και το κολάζ, βγαίνει όμως και μπροστά μας μέσα από τους σχετικά μικρών διαστάσεων πίνακες. Με αυτή την έννοια τα έργα λειτουργούν κάπως σαν μικρά μυστικά που περιμένουν να ξεκλειδωθούν. Αυτό είναι ο λόγος που τα μικρά έργα λειτουργούν καλύτερα από τα μεγάλα ζωγραφικά έργα τα οποία όμως και αυτά βρίσκουν την θέση τους καθώς λειτουργούν σαν θαυμαστικά ή τελείες στην όλη πρόταση/παρουσίαση. Διότι τελικά η έκθεση του Κυριτσόπουλου είναι ένα είδος διήγησης.

Ένας από τους τοίχους της γκαλερί φιλοξενεί τα μεγέθους καρτ-ποστάλ σχέδια του Κυριτσόπουλου για το βιβλίο «Δον Κιχώτη, είσαι εδώ» που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ίκαρος. Όμως, τα έργα του Κυριτσόπουλου δεν έχουν αυστηρή αντιστοιχία στο κείμενο καθώς μία εικόνα μπορεί συμπυκνώνει διαφορετικά επεισόδια στην ζωή του Δον Κιχώτη λειτουργώντας έτσι πιο αφαιρετικά και εννοιολογικά. Αυτή η επεξεργασία και μεταγραφή του κειμένου κάνει τα έργα του να αποκτούν μία αυθυπαρξία. Η έκθεση του Κυριτσόπουλου είναι μία αφήγηση με εικόνες όπως επίσης ένα παράδειγμα του πώς η τέχνη μπορεί να ανατροφοδοτεί τον εαυτό της αλλά και πιθανώς μία ευκαιρία να αναλογιστεί κανείς τι μπορεί να σημαίνει γενναιότητα και ήρωας σήμερα.

 

Η έκθεση «Οι φαντασίες του Δον Κιχώτη» του Αλέξη Κυριτσόπουλου στη γκαλερί Σκουφά διαρκεί έως τις 14/11.

 

TAGS