Το Μουσείο της Ακρόπολης έχει αφαιρέσει εδώ και χρόνια από τη βρετανική πλευρά ένα βασικό επιχείρημα για την μη επιστροφή των μαρμάρων (AP Photo/Petros Karadjias)

Το 2021 ήταν μια καλή χρονιά για τα Γλυπτά του Παρθενώνα

Άλλος ένας Βρετανός πολιτικός τάσσεται υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα ενώ η κοινή γνώμη στο Ηνωμένο Βασίλειο επικροτεί.

Με τη φράση «θα ήταν υπέροχο αν μπορούσαν να επιστραφούν» τοποθετήθηκε ο πρώην Υπουργός Πολιτισμού του Ηνωμένου Βασιλείου Ed Vaizey στο θέμα των Μαρμάρων του Παρθενώνα, σε πρόσφατο επεισόδιο της σειράς podcast «Hope and Dread», προσκεκλημένος της Charlotte Burns και του Allan Schwartzman. «Είναι προφανές ότι τα μάρμαρα είναι άρρηκτα συνυφασμένα με τον ελληνικό πολιτισμό και την ελληνική ταυτότητα» είπε ο Vaizey, ο οποίος χρημάτισε Υπουργός Πολιτισμού από το 2010 έως το 2016.

Ήταν άλλο ένα δείγμα πίεσης, ανάμεσα στα πολλά της τελευταίας περιόδου, απέναντι στο Βρετανικό Μουσείο αλλά και τη γενικότερη βρετανική πολιτική πάνω στο θέμα, το οποίο αποκτά όλο και πιο ευρείς διαστάσεις με πολλές χώρες να διεκδικούν πλέον έντονα τους λεηλατημένους θησαυρούς τους. Ο Vaizey έκανε μεν αυτή τη δήλωση αλλά αναγνώρισε πως μια τέτοια εξέλιξη ενδεχομένως θα ανοίξει τον ασκό του Αιόλου και για άλλες αξιώσεις και όπως είπε «θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να βρούμε που θα μπει το όριο».

Λίγες ημέρες νωρίτερα ήρθε στο φως ένα παλιό άρθρο της δεκαετίας του ’80 στο οποίο ο πρωθυπουργός Boris Johnson υποστήριζε κι αυτός ότι τα μάρμαρα πρέπει να επιστραφούν. Σπουδαστής τότε, ο Johnson έγραφε μέσα σε σαφώς ποιητικό οίστρο πως «τα Ελγίνεια μάρμαρα πρέπει να εγκαταλείψουν την ποτισμένη με ουίσκι βόρεια κουλτούρα και να τοποθετηθούν εκεί που ανήκουν: σε μια χώρα με άπλετο φως, σε ένα τοπίο του Αχιλλέα, με σκιερά βουνά και θαλασσινό αντίλαλο».

Το πεδίο φαίνεται ότι αυτόν τον καιρό είναι για πρώτη φορά ιδιαίτερα ευνοϊκό για τα ελληνικά αιτήματα, τόσο σε επίπεδο κοινής γνώμης όσο και στην διπλωματική σκακιέρα. Ας δούμε γιατί: Αρχικώς έχουμε μια δημοσκόπηση, τον περασμένο μήνα, όπου το 59% των ερωτηθέντων Βρετανών τάσσεται υπέρ της επιστροφής των γλυπτών. Επίσης, στην πρόσφατη επίσκεψη του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη στο Λονδίνο και τη συνάντηση του με τον Βρετανό πρωθυπουργό, μπορεί να μην αποσπάσαμε μια ξεκάθαρη θέση, αλλά τέθηκε ως πρώτο βήμα το θέμα του δανεισμού αρχαιοτήτων που δεν έχουν βγει ποτέ από την Ελλάδα με αντάλλαγμα την επιστροφή των μαρμάρων για συγκεκριμένη περίοδο και χωρίς να μπαίνει στην άκρη το διαρκές αίτημα για μόνιμη επιστροφή. Μια πολιτική δανεισμού που ήδη έχει συμφωνηθεί με τη γειτονική μας Ιταλία. Μην ξεχνάμε επίσης ότι η διακυβερνητική επιτροπή της UNESCO άσκησε και αυτή με τον τρόπο της πίεση το φθινόπωρο, κάνοντας έκκληση για την αποκατάσταση των αρχαιοτήτων.

Το Βρετανικό Μουσείο επίσης βρίσκεται σε θέση άμυνας τα τελευταία χρόνια καθώς η πάγια θέση του για τον προβληματικό τρόπο ανάδειξης των γλυπτών στην Αθήνα έχει εκλείψει με τη λειτουργία του νέου Μουσείου της Ακρόπολης. Πόσο μάλλον όταν έρχονται στο φως αποκαλύψεις ότι οι αίθουσες του Βρετανικού Μουσείου που φιλοξενούν τις ελληνικές αρχαιότητες είναι εκτεθειμένες στα καιρικά φαινόμενα με καταγγελίες για πλημμύρες.

Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο «ενοχλητικό» για την βρετανική πλευρά καθώς όλο και περισσότεροι ασχολούνται με τα ακριβή γεγονότα της απόκτησης των αρχαιοτήτων από το βρετανικό κράτος, δύο σχεδόν αιώνες πριν από σήμερα. Και όποιος ασχολείται μαθαίνει πως ο λόρδος Έλγιν, πρεσβευτής της Βρετανίας στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, έλαβε από την τουρκική διοίκηση μια απόφαση (φιρμάνι) που του επέτρεπε να αποτυπώνει σε σχέδια και να φτιάχνει γύψινα καλούπια των ανάγλυφων και των κτισμάτων στην Ακρόπολη και «την ελευθερία να αφαιρεί κάθε γλυπτό ή επιγραφή αν δεν παρεμβαίνει στα έργα ή στα τείχη της Ακρόπολης». Μια απόφαση που ο Έλγιν ερμήνευσε κατά το δοκούν, αφαιρώντας μια σειρά από θησαυρούς, μεταφέροντας τους στην Αγγλία και πουλώντας τους εν τέλει στο βρετανικό κράτος. Αυτό το φιρμάνι το οποίο οι Βρετανοί επικαλούνται για τη νομιμότητα της απόκτησης της ζωοφόρου και των άλλων γλυπτών του Παρθενώνα, αμφισβητείται έντονα από την ελληνική πλευρά εδώ και πολλά χρόνια.

Στη νομική πλευρά του θέματος, το Βρετανικό Μουσείο απαγορεύεται από το 1963 να παραχωρεί αντικείμενα από τη συλλογή του. Οι νόμοι όμως ως γνωστόν αλλάζουν όταν υπάρχει βούληση. Πριν από 30 χρόνια, ο πρεσβευτής της Βρετανίας στην Ελλάδα David Miers είχε γράψει πως «οι Έλληνες γνωρίζουν πως αν θέλουμε μπορούμε να νομοθετήσουμε για να διευκολυνθεί η παραχώρηση των μαρμάρων. Το πρόβλημα για αυτούς είναι ότι δεν θέλουμε». Μέχρι πότε άραγε;

(με πληροφορίες από το Artnet News)

TAGS