Antοny Gormley στη Δήλο (2019)

Οργανισμός ΝΕΟΝ: 10 χρόνια μεγάλες εκθέσεις

Λίγες ώρες πριν ξεκινήσει η μεγάλη έκθεση Dream On στο Παλιό Καπνεργοστάσιο, θυμόμαστε κάποιες από τις σημαντικές εκθέσεις που παρουσίασε ο Οργανισμός ΝΕΟΝ από το 2103 μέχρι σήμερα.

Τη Δευτέρα 6 Ιουνίου εγκαινιάζεται στο Παλιό Καπνεργοστάσιο η νέα έκθεση του Οργανισμού ΝΕΟΝ σε συνεργασία με τη Βουλή των Ελλήνων, Dream On που μας δίνει την ευκαιρία να δούμε 17 εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών λίγο πριν αυτά τα έργα αναχωρήσουν για τα νέα «σπίτια» τους καθώς αποτελούν μέρος της δωρεάς του Δημήτρη Δασκαλόπουλου με έργα της Συλλογής του σε τέσσερα μεγάλα μουσεία (ΕΜΣΤ, TATE, Guggenheim και MCA Chicago). «Επέλεξα να είμαι πολύπλευρα δραστήριος στον ευρύτερο χώρο της τέχνης, με εκτενή δραστηριότητα υποστήριξης μουσείων, εκθέσεων και καλλιτεχνών, συμμετοχή σε ΔΣ μουσείων, οικονομική συνεισφορά, ανοικτή πολιτική δανεισμού των έργων, με κορυφαία πράξη την ίδρυση και λειτουργία του ΝΕΟΝ» δήλωσε πριν λίγο καιρό ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος ιδρυτής του οργανισμού, στην παρουσίαση της δωρεάς. «Κατευθυντήριο αξίωμα σε αυτές μου τις αποφάσεις υπήρξε η πίστη ότι η τέχνη αποτελεί βασική ανθρώπινη ανάγκη και η προσωπική μου επιθυμία να συνεισφέρω έτσι ώστε το ευρύ κοινό να έχει περισσότερες ευκαιρίες επαφής με τον σύγχρονο πολιτισμό». Στα 10 χρόνια λειτουργίας του, το ΝΕΟΝ έφερε πράγματι το κοινό σε επαφή με τον σύγχρονο πολιτισμό έχοντας ως έδρα του ολόκληρη την πόλη (και συχνά σημεία έξω από αυτήν). Μέσω της τέχνης και των σύγχρονων ιδεών, και με τη διοργάνωση σημαντικών εκθέσεων, ο ΝΕΟΝ θέλει να κεντρίσει τις ατομικές συνειδήσεις και ταυτόχρονα να χρησιμεύσει ως ένα όχημα συλλογικής συνείδησης. Ας ανατρέξουμε σε κάποιες στιγμές που συνομίλησε ενεργά με την κοινωνία, τους θεσμούς και όλους εμάς.

Η πρώτη συνεργασία του ΝΕΟΝ με το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης έγινε το φθινόπωρο του 2013 με την έκθεση με A Cry For Freedom που περιλάμβανε έργα του Martin Kippenberger (1953 – 1997) από τις συλλογές Δ. Δασκαλόπουλου και του Estate Kippenberger, υπό την επιμέλεια του ιστορικού τέχνης Δημήτρη Παλαιοκρασσά. Εξήντα χρόνια μετά την γέννησή του καλλιτέχνη, η έκθεση, μέσα από 60 έργα, ακολούθησε το ταξίδι του στα αχαρτογράφητα νερά ανεξερεύνητων πεδίων ελευθερίας και φώτισε την πολύπλευρη τακτική του με την οποία πάντα ρηξικέλευθα παραβίαζε τους κανόνες.

Martin Kippenberger στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης (2013)

Ο ΝΕΟΝ με το πρόγραμμα  Έργο στην πόλη αναθέτει σε έναν καλλιτέχνη ετησίως τη δηµιουργία ένος έργου που θα εκτίθεται σε δηµόσιο χώρο για συγκεκριμένο χρονικό διάστηµα. Αρχή έγινε το 2014, όταν ο ΝΕΟΝ συνεργάστηκε µε την  Αιµιλία Παπαφιλίππου. με τα Παλμικά Πεδία της (εγκατάσταση και προβολές) να παρουσιάζεται στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, στην Αρχαία Αγορα, και να διερευνά τη σχέση µεταξύ της σύγχρονης δηµιουργίας και του κλασσικού πολιτισµού. Ακολούθησαν οι εγκαταστάσεις της Μαρίας Λοϊζίδου στον Κεραμεικό (2015), του Κωστή Βελώνη στην ιστορική οικία της οδού Καπλανών, του Ζάφου Ξαγοράρη σε ένα πάρκινγκ στο κέντρο της πόλης (2017) του Ανδρέα Λώλη στη Βρετανική Σχολή Αθηνών (2018), την έκθεση φωτογραφίας του Πάνου Κοκκινιά σε ένα παλιό χώρο γραφείων της οδού Σοφοκλέους (2019) και η εγκατάσταση του Διονύση Καβαλλιεράτου στο Ηρώδειο (2020).

Τον Μάιο του 2015 ο ΝΕΟΝ παρουσίασε την έκθεση Flying over the abyss – Η Υπέρβαση της Άβυσσος σε συνεργασία με το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης (στο Ρέθυμνο) και τη Διευθύντρια Μαρία Μαραγκού, σε συνεπιμέλεια Δημήτρη Παλαιοκρασσά. Η επιλογή των έργων διεθνών και Ελλήνων καλλιτεχνών ήταν εμπνευσμένη από το έργο του Νίκου Καζαντζάκη και ιδιαίτερα από την Ασκητική του με την φιλοδοξία να βάλει τα έργα σε διάλογο μεταξύ τους αλλά και με το συγκεκριμένο κείμενο, ώστε να φωτίσει τη διαδρομή της ανθρώπινης ζωής από τη γέννηση μέχρι το θάνατο. Η έκθεση μετά την Κρήτη ταξίδεψε στη Θεσσαλονίκη (Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης, Νοέμβριος 2015 έως Φεβρουάριος 2016) για να καταλήξει στο Ωδείο Αθηνών όπου παρουσιάστηκε από το Νοέμβριο του 2016 έως και τον Ιανουάριο του 2017.

Την ίδια περίπου εποχή που ξεκίνησε η «Υπέρβαση της Άβυσσος», ο  κήπος της Γαλλικής Σχολής Αθηνών άνοιξε για πρώτη φορά  στον διάλογο της σύγχρονης τέχνης με το ευρύ κοινό, τον Μάιο του 2015 χάρη στη συνεργασία του ΝΕΟΝ με τη Whitechapel Gallery. Η έκθεση Terrapolis εντάχθηκε στη στρατηγική του ΝΕΟΝ να χρησιμοποιήσει τη σύγχρονη τέχνη ως εργαλείο ώστε να ευαισθητοποιήσει και να ενεργοποιήσει τους πολίτες να επισκεφθούν και να ξαναζωντανέψουν ιστορικούς δημόσιους και ιδιωτικούς κήπους και ανοιχτούς χώρους στην πόλη. Η έκθεση, σε επιμέλεια της Διευθύντριας της Whitechapel Gallery Iwona Blazwick, OBE, και του Οργανισμού ΝΕΟΝ, παρουσίασε έργα 37 σύγχρονων καλλιτεχνών από 18 χώρες, με αντικείμενο μια «βιοηθική» του 21ου αιώνα που συνδέει το ανθρώπινο με το ζωώδες, θέτοντας ερωτήματα για τη σχέση της τέχνης με διεργασίες της φύσης, την απήχηση μυθικών αφηγήσεων στη σύγχρονη κοινωνία, τη σχέση του ανθρώπου με τα ζώα.

The Artist On The Composer, Νίκος Ναυρίδης στην Εθνική Λυρική Σκηνή (2018)

Το πρόγραμμα The Artist On The Composer είναι μια συνεργασία μεταξύ της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και του ΝΕΟΝ, η οποία επικεντρώνεται στη σχέση μεταξύ εικαστικών τεχνών και όπερας. Το πρόγραμμα διασυνδέει πρωτοπόρους σύγχρονους εικαστικούς και σκηνοθέτες ή/και παραγωγούς ταινιών με τη ζωντανή εκτέλεση ορχηστρικής μουσικής. Μέσα από έργα που αποτελούν καρπούς νέων αναθέσεων, κάθε καλλιτέχνης συνομιλεί με το έργο ενός κλασικού συνθέτη απαλλαγμένος από τις συνήθεις οπερατικές συμβάσεις και την αφήγηση, πραγματοποιώντας άνοιγμα προς ένα κοινό που μπορεί να μην έχει ασχοληθεί προηγουμένως με την όπερα. Η πρώτη ανάθεση έγινε στον  Νίκο Ναυρίδη και η παρουσίαση της περφόρμανς του έγινε τον Ιανουάριο και τον Φεςβρουάριο του 2019. Πριν ένα μήνα περίπου, στο πλαίσιο του ίδιου προγράμματος παρουσιάστηκε η «Βληχή» του Γιώργου Λάνθιμου.

Από τον Μάιο μέχρι και τον Οκτώβριο του 2019 ο  αρχαιολογικός χώρος της Δήλου φιλοξένησε  για πρώτη φορά μια μοναδικής σύλληψης έκθεση σύγχρονης γλυπτικής τέχνης από τον Βρετανό καλλιτέχνη Antony Gormley, προϊόν σύμπραξης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων και του ΝΕΟΝ. Οι 29 ανθρωπόμορφες γλυπτικές εγκαταστάσεις του Gormley (ανάμεσά τους και πέντε νέα έργα που είναι αναθέσεις του ΝΕΟΝ ειδικά για την έκθεση) «επαναποίκισαν» το νησί της Δήλου μετά από χιλιάδες χρόνια, στο πλαίσιο της έκθεσης Sight σε επιμέλεια της Ελίνας Κουντούρη  και της Iwona Blazwick, OBE, Διευθύντριας της Whitechapel Gallery του Λονδίνου

Το Νοέμβριο του 2019 ο ΝΕΟΝ παρουσίασε την πρώτη ατομική έκθεση της Lynda Benglis σε μουσείο στην Ελλάδα, τη χώρα που έπαιξε σημαντικό ρόλο στη ζωή, την ταυτότητα και το όραμα της αμερικανίδας καλλιτέχνιδας. Η έκθεση In the Realm of the Senses, στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης σε επιμέλεια του διακεκριμένου συγγραφέα, κριτικού και ιστορικού τέχνης Δρ. David Anfam, εξερέυνησε το σύνολο της ιδιαίτερης και πολύπλευρης παραγωγής της Benglis στη διάρκεια των  τελευταίων 50 χρόνων, παρουσιάζονται 36 γλυπτικά έργα που απαρτίζουν μια αναδρομή στις διαφορετικές εικόνες, ιδέες και μεθόδους της Benglis. Επίσης, περιλάμβανε τρία σημαντικά ιστορικά εκθέματα που παραχώρησε το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.

Portal /Πύλη στο Παλιό Καπνεργοστάσιο (2020)

Το πρώην Δημόσιο Καπνεργοστάσιο, ένα εμβληματικό κτήριο της οδού Λένορμαν  άνοιξε για πρώτη φορά στο κοινό, το καλοκαίρι του 2021 ως ο νέος σύγχρονος χώρος πολιτισμού της Αθήνας. Είναι το αποτέλεσμα της συνεργασίας της Βουλής των Ελλήνων και του Οργανισμού Πολιτισμού και Ανάπτυξης ΝΕΟΝ που πραγματοποιήθηκε στην επέτειο  των 200 χρόνων από την ελληνική επανάσταση του 1821. Ο χώρος των 6.500 τ.μ. αναμορφώθηκε με χρηματοδότηση του ΝΕΟΝ και εγκαινιάστηκε με τη διεθνούς εμβέλειας έκθεση σύγχρονης τέχνης Portals | Πύλη, με τη συμμετοχή 59 καλλιτεχνών από 27 χώρες και 15 νέες αναθέσεις έργων από τον ΝΕΟΝ ειδικά για το Καπνεργοστάσιο. Η έκθεση αναπτύχθηκε σε όλους τους αναμορφωμένους χώρους του κτιρίου, στο αίθριο, στις αίθουσες και τα πατάρια, στα λουτρά, στο παλιό τελωνείο, στον περιβάλλοντα χώρο, στην στέγη/πρόσοψη του κτιρίου και στον Λόφο του Κολωνού. Η έκθεση ήταν αναμφισβήτητα το talk of the town της χρονιάς και η προσέλευση του κόσμου στο νέο εκθεσιακό χώρο της Αθήνας ήταν εντυπωσιακή. Όπως εντυπωσιακή είναι και η υποδοχή του Maman της Louise Bourgeois στο ΚΠΙΣΝ, στην πρώτη συνέργεια του ΝΕΟΝ με το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Η έκθεση Dream On σε επιμέλεια Δημήτρη Παλαιοκρασσά στο Παλιό Καπνεργοστάσιο (Λένορμαν 218) θα είναι επισκέψιμη από τις 8 Ιουνίου έως τις 27 Νοεμβρίου.

 

Στο τεύχος 7 (Ιούνιος – Ιούλιος 2022) του The Art Newspaper Greece, ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος μιλάει στην Βασιλική Τζεβελέκου για την συλλογή του, την τέχνη σε σχέση με την κοινωνία αλλά και για την απόφαση της μεγάλης του δωρεάς.

 

TAGS