Στην ταράτσα του ΕΜΣΤ. Φωτογραφία: Maria Mavropoulou για τους The New York Times

The New York Times: Σύγχρονη τέχνη και στο βάθος Παρθενώνας

Στον απόηχο του συνεδρίου Art που έγινε εδώ τον Ιούνιο, η Farah Nayeri κατέθεσε με δυο άρθρα της στους New York Times την εμπειρία της από τη διοργάνωση αλλά και την σύγχρονη τέχνη στην Αθήνα

Αρκετή δουλειά είχε τις τελευταίες ημέρες στην Αθήνα η Farah Nayeri.  Η συγγραφές και πολιτιστική συντάκτρια των New York Times αφού πήρε μέρος ως υπεύθυνη της διοργάνωσης του Art for Tomorrow και συντόνισε, εκτος των άλλων, και την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση ανάμεσα στον Jeff Koons και τον Massimiliano Gioni στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, έγραψε για την ιστοσελίδα της εφημερίδας δυο μακροσκελή άρθρα που αποτύπωσαν την πρόσφατη αθηναϊκή της εμπειρία. Το ένα αναφέρεται στις συζητήσεις της διοργάνωσης, με έμφαση σε αυτή για τα μάρμαρα του Παρθενώνα και το άλλο είναι ένα ρεπορτάζ, διανθισμένο με πολλές δηλώσεις, σχετικά με τη σύγχρονη τέχνη στην Αθήνα.

Και τα δύο κείμενα είναι κατά τη γνώμη μας ιδιαίτερα σημαντικά, γιατί μολονότι η Nayeri τηρεί (όπως είναι φυσικό) στο ακέραιο την δημοσιογραφική αντικειμενικότητα και αμεροληψία, το περιεχόμενο τους από μόνο του δίνει σημαντική πληροφορία αλλά και σφαιρική άποψη για φλέγοντα ελληνικά θέματα (στην  περίπτωση των μαρμάρων) ή παρέχουν μια εικόνα της χώρας που δεν προβάλλεται συχνά (η μοντέρνα τέχνη), στοιχεία τα οποία μέσα από έναν δίαυλο παγκόσμιου βεληνεκούς όπως οι NYT αποκτούν άλλη βαρύτητα.

Στο πρώτο άρθρο, με τίτλο «Chalenges of the Future Confront the Art World» αφού κάνει μια εισαγωγή στα βασικά θέματα του συνεδρίου (Βρετανικό Μουσείο και Γλυπτά Παρθενώνα, τέχνη και υπερθέρμανση του πλανήτη, αγορά ψηφιακής τέχνης) και κατονομάζει τους κυριότερους προσκεκλημένους (Jeff Koons, Kaws, Δημήτρης Δασκαλόπουλος) μπαίνει στο κυρίως θέμα που είναι η συζήτηση για τα περίφημα μάρμαρα, μια συζήτηση που έγινε συμβολικά στην ταράτσα του Μουσείου της Ακρόπολής με φόντο τον αρχαίο ναό. Η Nayeri αναφέρεται στο ιστορικό της αφαίρεσης τους, στη διαμάχη με τη βρετανική κυβέρνηση και την πρόσφατη προσπάθεια έναρξης διαλόγου. Στέκεται δε ιδιαίτερα στη δήλωση του Νικολάου Σταμπολίδη ότι η ζωοφόρος του Παρθενώνα απεικονίζει την πομπή των Παναθηναίων και πως οι μισοί από τους συμμετέχοντες σε αυτή την πομπή είναι «αιχμάλωτοι» σε ξένο έδαφος, για να γεννηθεί το ερώτημα: «Που ανήκουν αυτοί οι αιχμάλωτοι; Στο μέρος που είναι φυλακισμένοι ή στο μέρος που γεννήθηκαν;». Το άρθρο φιλοξενεί και την άποψη της Βρετανίδας συγγραφέως Tiffany Jenkins σύμφωνα με την οποία η υπάρχουσα κατάσταση (τα μισά γλυπτά εδώ τα μισά εκεί) έχει μια λογική γιατί «στο ένα σημείο τα θαυμάζεις στο πλαίσιο της κλασικής Αθήνας και στο άλλο στο πλαίσιο ενός παγκόσμιου πολιτισμού».

Η Farah Nayeri και ο Jeff Koons σε ένα στιγμιότυπό από το βίντεο της συζήτησης (με τον Massimiliano Gioni) στο πλαίσιο του Art for Tomorrow στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση. Πηγή: Art for Tomorrow

Το άρθρο ασχολείται ακόμη με τη συζήτηση για τα NFTs, τα ψηφιακά πιστοποιητικά ιδιοκτησίας και γνησιότητας, τις πλατφόρμες που γίνονται οι αγοραπωλησίες και τα κρυπτονομίσματα αλλά και το αν και κατά πόσο τα NFTs είναι ρυπογόνα. Μια συζήτηση από όπου μπορούμε να κρατήσουμε την τοποθέτηση του καλλιτέχνη, συγγραφέα και συλλέκτη NFTs Kenny Schachter: «Η αγορά κρυπτογράφησης κατέρρευσε κατά 80% και περισσότερο τους τελευταίους επτά μήνες και αυτό είναι καλό. Αφήστε εξαφανιστεί αυτός ο υπερβολικός αφρός της κερδοσκοπίας και της απάτης, και θα δούμε σε τι θα μετασχηματιστεί όλο αυτό».

H Farah Nayeri, όμως, όπως είπαμε, στις ημέρες που φιλοξενήθηκε εδώ, ήρθε σε επαφή και με την Αθήνα της σύγχρονης τέχνης και πραγματικά φαίνεται ότι εντυπωσιάστηκε. Στο κομμάτι της «The Athens Art Scene Goes Contemporary» παίρνει τη σκυτάλη από το προηγούμενο γραπτό της λέγοντας πως «η αγάπη για τον Παρθενώνα και όλα όσα εκπροσωπεί παραμένει, αλλά η σύγχρονη τέχνη εισέρχεται δυναμικά στη σκηνή». Παραδόξως, το πρώτο της παράδειγμα δεν είναι κάποιος Έλληνας καλλιτέχνης αλλά η Jenifer Nelson που αυτή την εποχή δημιουργεί την εγκατάσταση της στο ΕΜΣΤ, μια από τις επτά εκθέσεις με τις οποίες ουσιαστικά ξεκινάει τη λειτουργία του το μουσείο. Η Κατερίνα Γρέγου μίλησε στην Nayeri για την τωρινή φιλοσοφία του ιδρύματος, για τους λόγους που καθυστέρησε η λειτουργία του, την απόφαση της να αποδεχτεί τη θέση της διευθύντριας του μουσείου αλλά και τις δυσκολίες για την μοντέρνα και σύγχρονη τέχνη στην Ελλάδα, αναφέροντας χαρακτηριστικά πως «εάν ήσουν καλλιτέχνης που ήθελε να κάνει καριέρα τη δεκαετία του 1960, έπρεπε αναγκαστικά να φύγεις στο εξωτερικό».

Επιχειρώντας να δώσει το στίγμα της σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα, η Nayeri αναφέρεται στις δράσεις δημόσιων και ιδιωτικών φορέων και σημειώνει τις προβληματικές και τα προτάγματα, όπως αναφέρονται από εξέχοντα πρόσωπα του ευρύτερου πεδίου των τεχνών. Περιηγείται στην ομαδική έκθεση του ΕΜΣΤ «Statecraft- Διαμορφώνοντας το Κράτος» κάνοντας στάση σε δυο έργα, της Bani Abidi και του Thomas Kilpper, και ακολούθως κάνει ιδιαίτερη μνεία στην ιδιωτική πρωτοβουλία, σχολιάζοντας ότι «κάνει ό,τι μπορεί για να επανορθώσει την καθυστέρηση στον τομέα της σύγχρονης τέχνης στη χώρα». Αναφέρεται στην έκθεση Dream On και στην δωρεά του Δημήτρη Δασκαλόπουλου, στην έκθεση Plasmata («στον αναπάντεχο χώρο του Πεδίου του Άρεως») και την έκθεση της Kaari Upson στο ΔΕΣΤΕ, στην τοποθέτηση της Αφροδίτης Παναγιωτάκου στο Art for Tomorrow, πως «το μεγαλύτερο ερώτημα είναι: πως θα παραμείνουμε επίκαιροι; Πως θα κρατήσουμε το ενδιαφέρον της διεθνούς σκηνής στην Αθήνα, τώρα που η κρίση δεν είναι εδώ με τον ίδιο τρόπο;». Ο προβληματισμός για την θέση της Αθήνας στην διεθνή εικαστική δημιουργία και την ανάδειξη της σύγχρονης ελληνικής παραγωγής υπογραμμίζεται και μέσα από τις δηλώσεις του  υφυπουργού Πολιτισμού Νικόλα Γιατρομανωλάκη, ο οποίος αναφέρει  ότι«ο στόχος δεν είναι να γίνουμε η νέα Νέα Υόρκη ή το Νέο Λονδίνο ή το Νέο Παρίσι. Πρέπει να δημιουργήσουμε μια Αθήνα στην καλύτερη εκδοχή της». Γενικά σε όλο το κείμενο διαχέεται η τάση «να κρατήσουμε το momentum τώρα που η καλλιτεχνική σκηνή ανθίζει» και αν αναρωτιέστε γιατί η φράση είναι σε εισαγωγικά, να σας πούμε πως ανήκει στη Μαρέβα Μητσοτάκη.

Τα άρθρα δημοσιεύτηκαν στους New York Times στις 23 Ιουνίου.

Το The Art Newspaper Greece συμμετείχε στο Art For Tomorrow  2022 ως media partner

Διαβάστε επίσης: Η Farah Nayeri μιλάει για τέχνη, πολιτική και Jeff Koons

 

TAGS