Ένας Μιχαήλ Άγγελος εργάζεται σε μια «Θεία Κωμωδία» του 15ου αιώνα

Ο συγγραφέας και μελετητής James Hall ισχυρίζεται πως κάποιος σκιτσάρισε τον δάσκαλο της Αναγέννησης επί τω έργω στο περιθώριο του βιβλίου.

Το εν λόγω σκίτσο δείχνει έναν καλλιτέχνη να εργάζεται σε ένα κολοσσιαίο κεφάλι, κρατώντας σφυρί και καλέμι. Πίσω του υπάρχει ένα αγαλματίδιο χωρίς χέρια. Το σχέδιο εμφανίζεται σε ένα περιθώριο στην πρώτη ωδή του έργου, το Inferno, στο σημείο που ο Δάντης αποφασίζει με τόλμη να πάρει το «υψηλό μονοπάτι» μέσα από την Κόλαση.

Σύμφωνα με τον Hall, αν και ο εικονιζόμενος γλύπτης είναι άγνωστος, υπάρχουν ενδείξεις ότι πρόκειται για τον Μιχαήλ Άγγελο την εποχή περίπου της δημιουργίας του «Δαβίδ». Ο καλλιτέχνης της εικόνας μοιάζει να έχει εγκαταλείψει το αγαλματίδιο, το οποίο φαίνεται να στρέφεται με ένα χαμόγελο, για να σμιλέψει το κολοσσιαίο κεφάλι. Νομίζω ότι πρέπει να είναι φαύνος», λέει ο Χολ (αναφερόμενος στο αγαλματίδιο). «Μου θυμίζει πολύ τον φαύνο που είναι κολλημένος στο πόδι του «Βάκχου» του Μιχαήλ Άγγελου (1496-7). Επίσης, στην οροφή της Σιξτίνα, υπάρχουν παρόμοιες μορφές όπως χερουβείμ που στρέφουν με αναιδείς εκφράσεις τα πρόσωπά τους. Φαίνεται να ταιριάζει πολύ σε αυτό το πνεύμα» συμπληρώνει ο μελετητής μιλώντας στην The Art Newspaper UK.

Το κολοσσιαίο κεφάλι τώρα, ο Hall υποστηρίζει πως είναι παρόμοιο στην εμφάνιση με τα αγάλματα του Μιχαήλ Άγγελου των Αγίων Παύλου και Πέτρου (1501-4), φτιαγμένα για τον καθεδρικό ναό της Σιένα. «Έχουν πολύ κλασικό ύφος και αυτό ταιριάζει επίσης στο απόσπασμα του Δάντη όπου, διστάζοντας ακόμα, λέει, “δεν είμαι ο Αινείας, ούτε ο Άγιος Παύλος».

Το ενδιαφέρον του Hall για την συγκεκριμένη εικονογράφηση γεννήθηκε σε μια διάλεξη για το βιβλίο του Δάντη που δόθηκε από τον Μπιλ Σέρμαν, διευθυντή του Ινστιτούτου Warburg στο Λονδίνο, ενός κέντρου ακαδημαϊκής έρευνας για την Αναγέννηση. «Είδα για λίγο αυτό το καταπληκτικό σχέδιο στη διάλεξη και αναρωτήθηκα αν θα μπορούσα να το συμπεριλάβω στο βιβλίο μου ( «The Artist’s Studio: A Cultural History,» εκδόσεις Thames & Hudso). Μετά από αρκετούς μήνες, ξαφνικά σκέφτηκα ότι πολλά από τα κομμάτια αυτού του παζλ φαίνονται να ταιριάζουν στον Μιχαήλ Άγγελο».

Το θέμα φυσικά είναι και το ποιος είναι ο καλλιτέχνης που «εικονογράφησε» τη συγκεκριμένη σελίδα. Για το συγκεκριμένο αντίτυπο της «Θείας Κωμωδίας» υπήρχε η θεωρία ότι ανήκε στην οικογένεια Sangallo που ήταν αρχιτέκτονες και γλύπτες, κυρίως με έδρα τη Φλωρεντία και τη Ρώμη. Όμως, όπως λέει ο Hall «πρόσφατα αυτό αμφισβητήθηκε γιατί η γραφή των σχολιασμών στο βιβλίο δεν φαίνεται να ταιριάζει με τους Sangallo».

«Ένας καλλιτέχνης από την Τοσκάνη ή ακόμα και ένας ταλαντούχος ερασιτέχνης θα μπορούσε να είχε δημιουργήσει την απεικόνιση του Μιχαήλ Άγγελου», προσθέτει ο Hall. «Θα ήταν έργο αγάπης. όποιος είχε αυτό το βιβλίο θα το είχε σταδιακά σχολιάσει με τα χρόνια. Σε αυτό το σχέδιο, βλέπετε διαφορετικά στυλ: O Φαύνος είναι φτιαγμένος με απλό περίγραμμα, ενώ το υπόλοιπο σχέδιο έχει πολλές σκιάσεις. Αυτό που κάνει το στυλ ιδιαίτερα ασυνήθιστο είναι ο τρόπος με τον οποίο ο καλλιτέχνης γεμίζει το φόντο με παράλληλες γραμμές μια τεχνική που μερικές φορές παρατηρείται στις εκτυπώσεις του (καλλιτέχνη του 15ου αιώνα) Andrea Mantegna».

 

Με πληροφορίες από το theartnewspaper.com

 

TAGS