Photography by Maremosso Studio

Ένας χώρος να ζεις: Design και ψυχική υγεία μετά την πανδημία

Στη μέση της πανδημίας η ανάγκη για πιο λειτουργικές κατοικίες έγινε ιδιαίτερα σημαντική και οι προτάσεις επιτυχημένων αρχιτεκτόνων και διακοσμητών αποδείχθηκαν σε κάποιες περιπτώσεις ελλιπείς. Αυτό φάνηκε ακόμα περισσότερο στις περιπτώσεις εκείνες που οι ιδιοκτήτες παρέλαβαν την κατοικία τους «με το κλειδί στο χέρι», χωρίς στο μεταξύ να έχουν ασχοληθεί καθόλου με την τελική διαμόρφωσή της ώστε να καλύπτει τις προσωπικές τους ανάγκες.

 

Η πανδημία άλλαξε τις συνήθειες μας

 Εκείνοι που ζουν μόνοι τους από επιλογή σε ένα διαμέρισμα ή μια μονοκατοικία, προφανώς δεν αισθάνονται έλλειψη ιδιωτικότητας. Όμως από τα δύο άτομα και πάνω και ακόμα περισσότερο σε οικογένειες 3-4-5 ατόμων, ο εγκλεισμός διαρκείας αποδείχτηκε πολύ σκληρός για τα μέλη τους, τα οποία προφανώς στο παρελθόν δεν συμβίωναν μαζί όλο το 24ωρο κλεισμένοι σε 4 τοίχους. Η ανάγκη να απομονωθείς όταν το χρειάζεσαι έγινε το μεγάλο ζητούμενο και αποδείχτηκαν πολλοί τυχεροί εκείνοι που διέθεταν ένα μπαλκόνι ή έναν μικρό κήπο. Από την άλλη, πολλοί αναθεώρησαν την άποψη τους για το design, μια και η άβολη, πλην όμως σούπερ «ντιζαϊνάτη» πολυθρόνα, που είχαν αγοράσει δεν αποδείχτηκε λειτουργική και ούτε φιλόξενη.

Photography by Maremosso Studio

‘Ηδη τους τελευταίους μήνες, στα μεγάλα αστικά κέντρα της Ευρώπης, διαφαίνεται μια σχετικά έντονη επιστροφή πρώην μοναχικών πολιτών στις κατοικίες των γονέων τους. Το πρόβλημα της ανεργίας, η ανάγκη να βρίσκεσαι σε ένα περιβάλλον που σου δημιουργεί ασφάλεια, όλα έπαιξαν το ρόλο τους. Άρχισαν όμως να αλλάζουν και οι συμπεριφορές των ανθρώπων. Μετά από την αποξένωση των ενοίκων στις σύγχρονες πολυκατοικίες την τελευταία εικοσαετία, ακούγονται πάλι κάποιες καλημέρες και καλησπέρες, μεταξύ των γνωστών «αγνώστων» όταν συναντώνται στην κεντρική είσοδο. Ίσως, αυτή η κατάσταση, βοηθήσει να ανταλλάξουμε και δυο κουβέντες με τους αλλοεθνείς που ζουν σε αρκετά διαμερίσματα ειδικά του κέντρου, αποφασίζοντας πια να αποδεχτούμε τον multicultural χαρακτήρα τη Αθήνας, έτσι όπως έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια.

Μετά το πέρας της πανδημίας πολλά σπίτια θα έχουν αλλάξει, τα θέλω μας θα έχουν σημαντικά διαφοροποιηθεί και η ανάγκη ευχάριστων και φιλικών εσωτερικών χώρων θα έχει καταγραφεί. Η διακόσμηση και το design θα περάσουν από το φίλτρο της ανθρώπινης διάστασης και των φιλικών εσωτερικών χώρων. Για κάποια χρόνια, ακόμα και οι φανατικοί του είδους, θα αφήσουν πίσω στις τα εντυπωσιακού σχεδιασμού έπιπλα επιλέγοντας με κριτήριο την ισότιμη σχέση άνεσης και αισθητικής.

 

Photography by Maremosso Studio

Η έρευνα και τα εικονικά δωμάτια της Google

Μόλις το 2019, η προφητική εγκατάσταση της Google, «A Space for Being», μια συνεργασία του ψηφιακού γίγαντα και του εργαστηρίου Arts + Mind Lab του Πανεπιστημίου John Hopkins στην έκθεση Salone del Mobile στο Μιλάνο, μας ξενάγησε σε μια εμπειρία επίσκεψης τριών διαφορετικών δωματίων με ισάριθμα περιβάλλοντα που δημιουργήθηκαν με τις αρχές της νευροαισθητικής έρευνας. Το ερώτημα που τέθηκε: Μπορεί η σωστή αισθητική των χώρων μας να «ζωντανέψει» και όλα εκείνα που μας κάνουν να αισθανόμαστε όμορφα, να έχει δηλαδή αντίκτυπο στην ψυχική μας υγεία; Να «ζωντανέψει», για παράδειγμα, τους αισθητήριους νευρώνες μας ώστε να δούμε τα χρώματα πιο καθαρά και να αισθανθούμε καλύτερα τις υφές που έχουμε επιλέξει, να ξανακούσουμε τις μουσικές που αγαπάμε σαν να είναι πρώτη φορά.

 «Essential», «Vital» και «Transformative» ονομάζονται τα εικονικά δωμάτια της Google. Με διαφορετικό φωτισμό, ήχους, αρώματα και υφές, οι τρείς χώροι προορίζονταν  να διεγείρουν τις αισθήσεις των επισκεπτών με διαφορετικούς τρόπους. Ο στόχος ήταν να αποδειχτεί πως ο σχεδιασμός μπορεί να έχει θετικό ή αρνητικό αντίκτυπο στην ψυχική ευεξία.

Πριν εισέλθουν στα διαδραστικά δωμάτια, οι επισκέπτες εξοπλίστηκαν με ένα ειδικά κατασκευασμένο βραχιολάκι, που αναπτύχθηκε από την Google σε συνεργασία με το International Arts + Mind Lab στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins, με επικεφαλής επιστήμονα την Susan Magsamen. Αυτό, χρησιμοποιεί τέσσερις αισθητήρες για τη μέτρηση συγκεκριμένων φυσικών αποκρίσεων, όπως ο καρδιακός ρυθμός και η αγωγιμότητα του δέρματος. Αφού βιώσουν καθέναν από τους τρεις χώρους, οι επισκέπτες λαμβάνουν μια προσαρμοσμένη αναφορά που τους ενημερώνει σε ποιο χώρο ένιωσαν “πιο άνετα” ή “απλά χαλαρά”, με βάση τις φυσιολογικές αντιδράσεις τους σε πραγματικό χρόνο.

Το International Arts + Mind Lab (IAM Lab) είναι μια διεπιστημονική πρωτοβουλία έρευνας-πρακτικής από το Pedersen Brain Science Institute στο Πανεπιστήμιο John Hopkins που επιταχύνει τον τομέα της νευροαισθητικής.