Geena Davis and Susan Sarandon in Thelma & Louise (1991)

Thelma & Louise, 30 χρόνια μετά

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας που εορτάζεται στις 8 Μαρτίου, η Θεώνη Σκαλέρη ξαναβλέπει την ταινία “Thelma & Louise” και αναρωτιέται τι έχει αλλάξει 30 χρόνια μετά.

Πριν μια εβδομάδα είδα ξανά την ταινία “Thelma and Louise” στην ΕΤ2. Το road movie του Ridley Scott με πρωταγωνίστριες τη Susan Sarandon (Louise) και τη Geena Davis (Thelma), πρωτοπροβλήθηκε στις αίθουσες το 1991. Γνώρισε μεγάλη εισπρακτική και καλλιτεχνική επιτυχία, με την Callie Khouri να κερδίζει το Όσκαρ Πρωτότυπου Σεναρίου. Η ταινία πυροδότησε τότε πολλά και αντικρουόμενα σχόλια. Το σίγουρο ήταν ότι αφορούσε πολύ. Σήμερα θεωρείται ένα κλασικό φιλμ στην ιστορία του σύγχρονου κινηματογράφου και σημείο αναφοράς για το τρίτο φεμινιστικό κύμα στις αρχές της δεκαετίας του ’90.

Η πλοκή της ταινίας εκτυλίσσεται κάπως έτσι:

Δύο φίλες, η Thelma και η Louise, αποφασίζουν να δραπετεύσουν για λίγο από τις μίζερες ζωές τους και να περάσουν ένα ξέγνοιαστο Σαββατοκύριακο στην εξοχή. Ξεκινούν ενθουσιασμένες αυτό το road trip στο iconic πλέον Ford Thunderbird convertible της Louise. Καθώς είναι δύο γυναίκες μόνες, η Thelma σκέφτεται να φέρει μαζί το όπλο του άντρα της. Πριν φτάσουν στον προορισμό τους σταματούν σ’ ένα μπαρ. Πίνουν μερικά ποτά, η Thelma έχει κέφια, φλερτάρει με έναν τύπο και περνάει καλά μέχρι που αρχίζει να ζαλίζεται. Αυτός την οδηγεί στο υπαίθριο πάρκινγκ κι ενώ είναι εμφανώς σε κακή κατάσταση, αυτός την προσεγγίζει ερωτικά όλο και πιο έντονα. Όταν εκείνη αρνείται και αντιστέκεται, εκείνος τη χτυπάει, τη γυρίζει μπρούμυτα πάνω σε ένα αυτοκίνητο και προσπαθεί να τη βιάσει. Εκείνη τη στιγμή εμφανίζεται πίσω του η Louise σημαδεύοντάς τον με το όπλο στο λαιμό. Ο τύπος λέει ότι απλά περνούσαν καλά και φοβισμένος αφήνει τη Thelma να φύγει. Η Louise τον ενημερώνει ότι όταν μια γυναίκα κλαίει έτσι, δεν περνάει καθόλου καλά. Εκείνος την προκαλεί λεκτικά και τότε εκείνη τον πυροβολεί.

Οι δύο γυναίκες μπαίνουν στο αμάξι και το σκάνε. Η Louise, σημαδεμένη από παλαιότερη εμπειρία σεξουαλικής κακοποίησης, είναι πεπεισμένη ότι το θύμα δεν βρίσκει ποτέ το δίκιο του. Το ενδεχόμενο να παραδοθούν στην Αστυνομία απορρίπτεται άμεσα. «Κανείς δεν θα μας πιστέψει» λέει η Louise στη Thelma. «Δεν ζούμε σε τέτοιο κόσμο.» Aποφασίζουν λοιπόν να διαφύγουν στο Μεξικό και από εκεί και μετά ξεκινάει ένα ντόμινο απρόβλεπτων και ακραίων καταστάσεων. Καταλήγουν στην άκρη ενός γκρεμού στο Grand Canyon με ένα στρατό από αστυνομικούς να τις καταδιώκουν.

Φιλιούνται, η Louise πατάει τέρμα το γκάζι και το Thunderbird αιωρείται στο κενό.

Ο σκηνοθέτης παγώνει την εικόνα.

Κάπου εκεί πρέπει να πάγωσε και ο δικός μας χρόνος. Το σενάριο της ταινίας θα μπορούσε κάλλιστα να μεταφερθεί αυτούσιο στο Σήμερα. 30 χρόνια μετά, τα ίδια θέματα μάς απασχολούν και παραμένουν άλυτα. Το ξέσπασμα του ελληνικού #MeToo κινήματος όπως και του αντίστοιχου στην Αμερική μόλις τρία χρόνια πριν, άργησαν πάρα πολύ και αποκάλυψαν πόσα πολλά θύματα παρέμεναν για χρόνια σιωπηλά, νιώθοντας την εχθρική αντιμετώπιση της κοινωνίας και των Αρχών. Πρόκειται για ένα απογοητευτικά μεγάλο διάστημα αν σκεφτεί κανείς ότι τα αμίλητα θύματα δημιουργούν τον πολλαπλασιασμό τους. Γιατί λοιπόν αυτά τα κινήματα άργησαν τόσο πολύ; Η απάντηση έρχεται από αυτούς που ρωτούν σήμερα «Γιατί τώρα;», μια φράση με παντελή έλλειψη ενσυναίσθησης που δείχνει πόσο βασανιστικά αργά αλλάζουν κάποιες νοοτροπίες. Τόσο βασανιστικά αργά όσο κάνουν να κλείσουν τα τραύματα των θυμάτων, αν κλείσουν ποτέ. Μοναδική τους παρηγοριά είναι η διασφάλιση ότι δεν θα τραυματιστεί κανένας άλλος. Για όποιον δεν κατάλαβε, για μας παλεύουν, για να γλυτώσουμε εμείς το θλιβερό τέλος αυτής της ταινίας που παίζεται σε λούπα άπειρα χρόνια.  Για να ξεπαγώσει η εικόνα ενός κόσμου κατακλυσμένου από τις νοσηρές εκφάνσεις κάθε είδους ανισότητας και διάκρισης.

Γι’ αυτό τώρα πρέπει να σταθούμε δίπλα τους.

Για να φτιάξουμε έναν κόσμο όπου στο μέλλον δύο έφηβοι θα παρακολουθούν την κλασική ταινία του 1991 «Thelma and Louise» κι όταν ένας άντρας προσπαθεί να βιάσει μια γυναίκα, θα σχολιάζουν: «Δεν παίζει να συνέβαιναν αυτά τότε bro».