Ilaria Bonacossa Director, Artissima Fair Photograph by Giorgio Perottino Artissima 2021

Ilaria Bonacossa: Artissima 21 σε φάση contrοtempo

H σημαντικότερη φουάρ σύγχρονης τέχνης της Ιταλίας και μία από τις πιο επιφανείς παγκοσμίως, η Artissima, επιστρέφει δυναμικά σε φυσικό χώρο. Με νέες συνεργασίες, καινούριες εκθεσιακές ενότητες και αφιερώματα σε καινοτόμες αγορές και τάσεις, η διοργάνωση του 2021 φιλοδοξεί να είναι όχι μία από τις καλύτερες φουάρ της μετα-πανδημικής εποχής. Μία ημέρα πριν τα εγκαίνια της Artissima 2021, στο Τορίνο, η καλλιτεχνική της διευθύντρια, Ilaria Bonacossa, μας μιλάει για τη νέα εποχή της ιταλικής έκθεσης.

 

  • Πώς πιστεύετε άλλαξε η πανδημία την αγορά της τέχνης, και πιο συγκεκριμένα τις φουάρ; Πως σχεδιάζει η Artissima να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της μετα-πανδημικής εποχής;

Ο αντίκτυπος αυτής της κρίσιμης περιόδου κινητοποίησε μια αλλαγή ρυθμού που εκδηλώνεται με την ανάγκη μετατροπής της ευθραυστότητας σε δύναμη, μέσω της δημιουργικής φαντασίας. Η Artissima 2021 πραγματοποιείται σε μια παράδοξη χρονική στιγμή, που συχνά εκλαμβάνεται και ορίζεται ως «αναστολή» και «στασιμότητα», αν και συνεχίζει να παράγει νέα οράματα, ιδέες, τρόπους δράσης και αντίδρασης. Έχουμε εργαστεί για να υποστηρίξουμε τις γκαλερί μας και το σύστημα γενικότερα κατά τη διάρκεια της πανδημίας, και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε και τώρα. Φέτος στη φουάρ θα απονεμηθούν 10 βραβεία σε καλλιτέχνες και γκαλερί χάρη στη συνεργασία με τους χορηγούς και τους θεσμικούς συνεργάτες μας.

Πιστεύω ότι αυτή η δύσκολη στιγμή θα επιτρέψει σε μικρότερες φουάρ τέχνης να επωφεληθούν από τις ισχυρές σχέσεις τους με το τοπικό τους πλαίσιο.

 

  • Η φετινή διοργάνωση είναι αφιερωμένη στην έννοια του “Controtempo”. Πως συνδέεται η Artissima 2021 με την έννοια αυτή και τι σηματοδοτεί αυτό την περίοδο που διανύουμε, μετά την πανδημική κρίση;

Η ιδέα του «αντι-χρόνου» προέρχεται από το χώρο της μουσικής και εφαρμόζεται εδώ μεταφορικά για την ικανότητας της τέχνης να μετατοπίζει ρυθμικούς τόνους, μετατρέποντας τους αδύναμους ρυθμούς σε δυνατά σημεία και δημιουργώντας μια αντίθεση μεταξύ των φωνών.

Η τέχνη λειτουργούσε πάντα σε έναν «συναισθηματικό και φορμαλιστικό αντι-χρόνο» χάρη στις διαισθήσεις που προοιωνίζουν το μέλλον, αλλάζοντας την πορεία της άποψής μας για την πραγματικότητα, διαταράσσοντας τα πρότυπα, και οδηγώντας σε απρόβλεπτες, αλλά αναπόφευκτες, ερμηνείες και προοπτικές. Υπό αυτό το πρίσμα, η ιστορία της τέχνης χαρακτηρίζεται από πολυφωνία, τέμπο και κόντρα-τέμπο, συντηγμένα σε μια μοναδική, εκπληκτική συμφωνία. Μια συμφωνία, στης οποίας τη συγγραφή η Artissima θέλει να συνεχίσει να συνεισφέρει.

 

  • Παράλληλα με τη φυσική έκθεση, η Artissima συνεχίζει τη ψηφιακή της δράση. Πως επηρέασε η ψηφιακή επανάσταση, που πυροδοτήθηκε από την πανδημία, τον κόσμο της τέχνης και την αγορά; Πιστεύεται πως το υβριδικό μοντέλο αποτελεί το μέλλον των φουάρ;

Πιστεύω πως ζούμε σε έναν κόσμο όπου το ψηφιακό και το φυσικό είναι πλήρως αλληλένδετα και γι’ αυτόν τον λόγο, από την πρώτη μου χρονιά στη φουάρ, μεταφέραμε τον κατάλογό μας στο διαδίκτυο και ψηφιοποιήσαμε σχεδόν όλες τις δραστηριότητες της διοργάνωσης, κάτι που, όπως απεδείχθη, ήταν ένα ισχυρό προαίσθημα δεδομένου του τι συνέβη πέρυσι. Επομένως, μετά την επιτυχημένη παρουσίαση της ψηφιακής μας πλατφόρμας Artissima XYZ το 2020, φέτος αποφασίσαμε να παρουσιάσουμε μια φιλτραρισμένη εκδοχή της στο χώρο της φουάρ με τρεις φυσικές εκθέσεις. Είμαι βέβαιη ότι οι συλλέκτες είναι ολοένα και πιο ικανοί να αντλούν πληροφορίες από ψηφιακά μέσα, αλλά εξακολουθούν να προτιμούν τη θέαση των έργων από κοντά προτού ολοκληρώσουν μια αγορά.

 

  • Φαίνεται πως δίνετε ιδιαίτερη προσοχή στην Artissima XYZ. Μπορείτε να μας πείτε περισσότερα γι αυτή την πλατφόρμα;

Η Artissima XYZ είναι ένας ψηφιακός χώρος, που υλοποιείται χάρη στην υποστήριξη του Fondazione Compagnia di San Paolo, με δυνατότητες που ξεπερνούν την κλασική δομή των Viewing Rooms και των διαδικτυακών καταλόγων, προσφέροντας φρέσκο βιωματικό περιεχόμενο μέσω του οποίου μπορείτε να εξερευνήσετε τη δουλειά όλων των εμπλεκομένων: γκαλερί, καλλιτεχνών, επιμελητών.

Τρεις ενότητες, τριάντα καλλιτέχνες από τριάντα γκαλερί, δέκα για κάθε ενότητα: Present Future (σε επιμέλεια Ilaria Gianni και Fernanda Brenner), Back to the Future (σε επιμέλεια Lorenzo Giusti και Mouna Mekouar) και Disegni (σε επιμέλεια Bettina Steinbrügge και Lilou Vidal). Κάθε επιμελητική ομάδα έχει επιλέξει για την ενότητα της δέκα πρωτότυπα έργα από ισάριθμους καλλιτέχνες που παρουσιάζονται από τις γκαλερί που τους εκπροσωπούν, σύμφωνα με ένα συγκεκριμένο θεματικό πλαίσιο.

Το στήσιμο της πλατφόρμας διευκολύνει την πλοήγηση: μετά τη σελίδα καλωσορίσματος, οι επισκέπτες μπορούν να εισέλθουν στις τρεις ενότητες όπου το κάθε έργο έχει τη δική του σελίδα, γεμάτη ποικίλο υλικό για μια επισκόπηση του έργου 360° αλλά και του καλλιτέχνη, ακολουθώντας διαφορετικούς τρόπους θέασης και ερμηνείας. Παραπέμποντας στους άξονες ενός καρτεσιανού συστήματος, το όνομα XYZ αναφέρεται στην πολυδιάστατη και πολυμεσική προσέγγιση που εφαρμόζει η πλατφόρμα, σχεδιασμένη να εκφράζει τη φυσική εμπειρία μέσω της εικονικής. Έτσι, οι επισκέπτες μπορούν να εκτιμήσουν την αξία ενός έργου τέχνης όχι μόνο βλέποντάς το, αλλά και ακούγοντας την κριτική του ερμηνεία και ανακαλύπτοντας τη δημιουργική του γένεση μέσα από φωτογραφίες, βίντεο, συνεντεύξεις και podcasts όπου πρωταγωνιστές είναι οι καλλιτέχνες, οι γκαλερίστες και οι επιμελητές. Με τη βοήθεια της τεχνολογίας, ορισμένα από τα περιεχόμενα έχουν παραχθεί απευθείας από τις γκαλερί και τους καλλιτέχνες, ενώ άλλα έχουν δημιουργηθεί από τη συντακτική ομάδα Ordet – που αποτελείται από τους Edoardo Bonaspetti, Stefano Cernuschi και Anna Bergamasco.

Από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου, τα έργα που επιλέχθηκαν από καθέναν από τους 30 καλλιτέχνες που συμμετέχουν στις ενότητες Present Future, Back to the Future και Disegni θα είναι ένα είδος IRL pop-up της cross-media πλατφόρμας xyz.artissima.art.

Αrtissima 2019. International Fair of Contemporary Arts © Perottino Piva Bottallo Artissima 2

 

  • Η φετινή διοργάνωση περιλαμβάνει μία ενότητα focus αφιερωμένη στη σύγχρονη τέχνη από την Ινδία, καθώς και μια παράλληλη έκθεση μοντέρνας και σύγχρονης Ινδικής τέχνης σε τρία μουσεία του Τορίνο. Γιατί επιλέξατε την Ινδία γι αυτή την ενότητα; Υπάρχει κάτι ιδιαίτερο στη χώρα και την τοπική εικαστική σκηνή;

Το Hub India είναι μια δημιουργική εξερεύνηση των αμέτρητων εκφάνσεων της σύγχρονης τέχνης στην ινδική υπο-ήπειρο, μια περιοχή υψίστης σημασίας για τη νότια Ασία, η οποία διαδραματίζει ολοένα και πιο κρίσιμο ρόλο στην παγκόσμια σκηνή. Η νέα γεωγραφική ενότητα της Artissima, υπό την επιμέλεια των Myna Mukherjee και Davide Quadrio, σε συνεργασία με την Emami Art, έχει στόχο να προσφέρει μια ευρεία ματιά στην εντυπωσιακή οπτική κουλτούρα που αντανακλά τις αμέτρητες πολικότητες, αντιφάσεις και διττότητες που συγκροτούν την Ινδία. Η παρουσίαση επεκτείνεται περαιτέρω στην πόλη, με την πραγματοποίηση μιας έκθεσης τριών μερών σε συνεργασία με το Fondazione Torino Musei, που θα φιλοξενήσει τις εκθέσεις στους χώρους του Palazzo Madama και του μουσείου MAO, και με την Accademia Albertina di Belle Arti di Torino. Με τη συμμετοχή περισσότερων από 65 καλλιτεχνών από 10 από τις πιο επιφανείς Ινδικές γκαλερί και μουσεία, η διοργάνωση διαμορφώνεται ως ο ευρύτερος και πιο εντατικός διάλογος μεταξύ της Ινδικής σύγχρονης τέχνης και του δυτικού κόσμου, τα τελευταία χρόνια.

 

  • Σε συνεργασία με το Fondazione per lArte Moderna e Contemporanea CRT  έχετε δημιουργήσει μια πλατφόρμα που, για το 2021, εστιάζει στα NFTs. Γιατί επιλέξατε να αφιερώσετε την πρώτη έκδοση της πλατφόρμας στα NFTs και ποια η άποψή σας γι αυτή τη νέα τάση;

Η πλατφόρμα Surfing NFT προσφέρει μια νέα προοπτική για τη σύγχρονη κατανόηση των NFTs και τη σχέση τους με τη σύγχρονη τέχνη, την εξέλιξη της αξίας της και την αγορά. Εστιάζοντας στην περίπλοκη και εκλεπτυσμένη σχέση μεταξύ τέχνης, τεχνολογίας και καινοτομίας, το project προσκαλεί τους σύγχρονους καλλιτέχνες που παρουσιάζονται από τις γκαλερί της Artissima να πειραματιστούν με την παραγωγή ενός έργου χρησιμοποιώντας NFTs (Non Fungible Tokens) και την τεχνολογία blockchain σε ένα εξειδικευμένο πλαίσιο. Υπογραμμίζοντας τον θεμελιώδη ρόλο της επιμέλειας στην παραγωγή του έργου, την επιλογή των καλλιτεχνών και την πώληση, η Surfing NFT εμπλέκει ενεργά τις γκαλερί, θεωρώντας τες απαραίτητους μεσολαβητές για να συνεργαστεί με τους πρωταγωνιστές του σύγχρονου καλλιτεχνικού πειραματισμού. Πέντε καλλιτέχνες που θα επιλεγούν στη φουάρ θα λάβουν 8.000 ευρώ ο καθένας για να παράγουν ένα ψηφιακό έργο τέχνης εγγεγραμμένο ως NFT. Επιπλέον, σε έναν από αυτούς θα απονεμηθεί το βραβείο OGR κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στο OGR Torino που έχει προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο του 2022, και το έργο θα ενταχθεί στη συλλογή του Fondazione CRT.

 

  • Για ακόμα μία χρονιά, η Artissima συνεχίζει να υποστηρίζει τα ανερχόμενα ταλέντα με μια ξεχωριστή ενότητα. Ποια η σημασία του Present Future και ποια η αναγκαιότητα μιας τέτοιας ενότητας;

Το Present Future είναι το επιμελημένο τμήμα της Artissima που εστιάζει στα ανερχόμενα ταλέντα, κατά προτίμηση κάτω των 40 ετών, που από το 2001 αποτελεί σημείο εκκίνησης για νέους δημιουργούς. Οι καλλιτέχνες επιλέγονται βάση συγκεκριμένων έργων που παρουσιάζονται από τις γκαλερί τους ή τους ερευνητικούς χώρους, και οι επιλογή είναι αποτέλεσμα εντατικής έρευνας από την επιμελητική ομάδα.

Κάθε χρόνο, από τη στιγμή που ξεκίνησε, και χάρη στην προοδευτική στάση της Illy Caffè, το βραβείο illy Present Future Prize απονέμεται στον πιο ενδιαφέροντα καλλιτέχνη της ενότητας. Φέτος, στην φουάρ, ο Radamés “Juni” Figueroa, νικητής του 2020, θα υποδεχτεί τους επισκέπτες σε ένα πολύχρωμο μπαρ της Καραϊβικής. Η εγκατάσταση Nunca Encontramos a Satoshi (2021) θα λειτουργεί ταυτόχρονα ως πίστα χορού και σημείο συγκέντρωσης με αναφορές στη δυτική ιστορία της τέχνης.

 

  • Ποιες οι προσδοκίες και οι προβλέψεις σας όσον αφορά την προσέλευση των επισκεπτών και τις πωλήσεις στη φετινή διοργάνωση;

Είχαμε πολύ καλά σχόλια από τους συλλέκτες μας, Ιταλούς αλλά και Ευρωπαίους. Η επιστροφή σε μια φυσική εμπειρία είναι ένα μεγάλο κίνητρο για όλους τους ενδιαφερόμενους, κι ελπίζουμε πως οι συλλέκτες θα επενδύσουν στην τέχνη, σε μια στιγμή που η επένδυση στην τέχνη είναι μια οικονομικά συμφέρουσα κίνηση στρατηγικής.

 

  •  Έχετε κάποια νέα εγχειρήματα ή σχέδια για το μέλλον στην ατζέντα της φουάρ;

Είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς το μέλλον, λίγο πριν από τα εγκαίνια της φουάρ, αλλά μπορώ να πω ότι εργαζόμαστε για την ολοκλήρωση μιας εικαστικής εγκατάστασης στο δημόσιο χώρο στην πόλη, που θα παρουσιαστεί για τα Nitto ATP Tennis Finals που θα πραγματοποιηθούν στο Τορίνο λίγο μετά την Artissima!

TAGS